Πενήντα χρόνια από τον Μονοδιάστατο Άνθρωπο: η επικαιρότητα του Herbert Marcuse σήμερα

Αντικείμενο της παρούσης εργασίας είναι το ερώτημα περί της επικαιρότητας που εξακολουθεί να διατηρεί ή όχι το έργο ενός από τους κεντρικούς στοχαστές της πρώτης περιόδου της Σχολής της Φρανκφούρτης, του Herbert Marcuse, πενήντα χρόνια μετά την έκδοση ενός εκ των βασικών του έργων, του Μονοδιάστατου Ανθρώπου, το οποίο χρησιμοποιείται εδώ ως το βασικό κείμενο αναφοράς. Παρακολουθούνται, προς τούτο, οι συνυφασμένες μεταξύ τους πορείες της ζωής και του έργου του Γερμανού στοχαστή με εστιακό σημείο την δεκαετή περίπου περίοδο που ακολουθεί την έκδοση του Μονοδιάστατου Ανθρώπου, περίοδο κατά την οποία ταυτοχρόνως εμφανίζεται, αποκτά δυναμική, κλιμακώνεται και σταδιακά αρχίζει να υποχωρεί ένα ευρύ κινηματικό και εξεγερσιακό κλίμα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Το ειδικό ερώτημα της εργασίας θεμελιώνεται ακριβώς στην παρατήρηση ότι η στενή, διαλεκτική σχέση που ανέπτυξε ο Marcuse με τα κινήματα της εποχής φαίνεται ως να παγιώνει την επικαιρότητα του στην συγκεκριμένη ιστορική αυτή στιγμή. Καθώς κινούμαστε προς τη δική μας εποχή προσπαθούμε να διακρίνουμε το κατά πόσον αυτή η πρόσληψη ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ή όχι. Συγκρίνοντας τα δεδομένα του δικού μας καιρού με αυτά της εποχής του Μονοδιάστατου Ανθρώπου προσπαθούμε να δούμε αν η έννοια της μονοδιάστατης κοινωνίας καθώς και οι προοπτικές υπέρβασής της έχουν εφαρμογή στο σήμερα. Συμπεραίνουμε ότι η όποια απάντηση πρέπει να αναζητηθεί στο σημείο που τέμνονται οι δύο πιο βασικοί άξονες της σκέψης του, αυτοί της θεωρίας και της επαναστατικής πράξης.