Η κριτική του νεαρού Marx στην πολιτική φιλοσοφία του Hegel: κράτος και κοινωνία

Αντωνίου, Γεώργιος Π.

2024

Στην αντίληψη του Marx η παρηκμασμένη κατάσταση της Γερμανίας και το σαπισμένο Πρωσικό Κράτος προσωποποιούνται στην ανώτερη θεωρητική τους έκφραση και μορφή στην θεωρησιακή φιλοσοφία και κρατική επιστήμη του Hegel η οποία υποκατέστησε την θρησκεία και μετατράπηκε σε νέα πολιτική θεολογία και μεταφυσική. Αυτή δεν αποτελεί με την σειρά της παρά την απεικόνιση και το κλειδί για την κατανόηση της γενικευμένης αλλοτρίωσης και του αδάμαστου ανταγωνισμού που συνιστούν καταστατική συνθήκη της νεωτερικότητας και της κοινωνίας των ιδιωτών-πολιτών, και επιφέρουν την αυτονόμηση του νεωτερικού κράτους εν γένει από την κοινωνία των ιδιωτών-πολιτών, ως ιστορικά αναγκαίου αποτελέσματος της. Ο διαχωρισμός κοινωνίας ιδιωτών-πολιτών και πολιτικού Κράτους δεν μπορεί να αρθεί ενόσω το τελευταίο υπερίπταται ως εξωτερική της αναγκαιότητα και ο λαός δεν αναγνωρίζεται ως το πραγματικό υποκείμενο στις διαφορετικές και επι μέρους εμπειρικές σφαίρες της ύπαρξης του. Αντίστοιχα, ο διαχωρισμός αυτός δεν μπορεί να αρθεί με το χωρίς πραγματικό περιεχόμενο πολίτευμα της συνταγματικής μοναρχίας και την υπερβατική κυριαρχία του μονάρχη, όπως ούτε με την γραφειοκρατία, η οποία ως ενσάρκωση του φορμαλισμού του πολιτικού Κράτους παίζει τον ρόλο της αναπαραγωγής του μερικού εγωιστικού του συμφέροντος, και από την φύση της υπηρετεί την διατήρηση της αλλοτριωμένης συνθήκης από την οποία αναδύεται ο εν λόγω διαχωρισμός. Η συνέλευση των νομοκατεστημένων τάξεων με την σειρά της δεν μπορεί να λύσει αυτή την αντίθεση, ως εκ τούτου ούτε το πολιτικό-πολιτειακό πρόβλημα, και με την αγροτική «τάξη» και τον θεσμό των πρωτοτοκίων αποκαλύπτεται το κρυμμένο μυστικό της αλλοτρίωσης, η ατομική ιδιοκτησία, με το νεωτερικό κράτος να αποδεικνύεται τελικά η έκφραση και η αντιπροσώπευση της. Για τον Marx η έλευση της αληθινής δημοκρατίας είναι η πραγματική λύση του πολιτικού και πολιτειακού ζητήματος όπως και της αυτοαλλοτριωμένης κομμουνι(στι)κής ουσίας του ανθρώπου διότι μόνο με ολόκληρο τον πραγματικό λαό και τις πραγματοποιημένες και ενοποιημένες ενικές ουσιακές του σφαίρες μπορεί να παραχθεί το πραγματικό και συγκεκριμένο καθολικό/όλον. Η αληθινή δημοκρατία μπορεί να πραγματωθεί τελικά με την ριζική επανάσταση του προλεταριάτου σε συνδυασμό με την κατάκτηση του γενικού εκλογικού δικαιώματος που θα επιταχύνει και θα κάνει πράξη την άρση του διαχωρισμού διαλύοντας ταυτόχρονα πολιτικό Κράτος και κοινωνία των ιδιωτών-πολιτών μαζί με την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας.

Download PDF

View in repository

Browse all collections