Στρατός και εθνικό ζήτημα στην Ελλάδα 1880 - 1909: από την αναδιοργάνωση στην παρέμβαση
Παντουβάκης, Μιχαήλ Μ.
2016/04/01
Η διατριβή πραγματεύεται την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού στρατού που επιχειρήθηκαν την περίοδο της διακυβέρνησης της χώρας από τον Χαρίλαο Τρικούπη και συνεχίστηκαν από τις επόμενες κυβερνήσεις έως το κίνημα στο Γουδί. Στόχος της είναι να διερευνήσει τους λόγους και τους μηχανισμούς μέσα από τους οποίους ο έως τότε ανίσχυρος και δέσμιος των πελατειακών σχέσεων ελληνικός στρατός, κατάφερε σε διάστημα τριών δεκαετιών να αμφισβητήσει την πολιτική εξουσία και να παρέμβει δυναμικά στην πολιτική ζωή της χώρας. Παράλληλα, επιχειρεί να αναδείξει την επιρροή του αλυτρωτισμού στους έλληνες στρατιωτικούς αυτή την κρίσιμη περίοδο για το εθνικό ζήτημα, δίνοντας έμφαση στον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι αξιωματικοί αντιλαμβάνονταν τα ρόλο τους απέναντι στη Μεγάλη Ιδέα. Να μελετήσει τις ιδιωτικές, ατομικές ή συλλογικές, πρωτοβουλίες για ένοπλη δράση και να καταγράψει την αλληλεπίδραση ανάμεσα στους στρατιωτικούς και την πολιτική εξουσία. Επιχειρεί, τέλος, να απαντήσει σε ερωτήματα που περιστρέφονται γύρω από την ίδια τη διαδικασία ανασυγκρότησης του στρατού (τους λόγους που οδήγησαν την πολιτική εξουσία σε αυτήν την επιλογή, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και τους σχεδιασμούς που υπήρχαν για την πραγματοποίησή της), τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματά της, καθώς και τις ενέργειες μέσα από τις οποίες ο στρατός άρχισε να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες προκειμένου να παίξει ενεργό ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή. Βασικό συμπέρασμα της διατριβής αποτελεί το ότι η τριακονταετής πορεία της ανασυγκρότησής του επέτρεψε στον ελληνικό στρατό, όχι μόνο να βελτιώσει την εικόνα του, αλλά και να αποκτήσει τέτοια εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του, ώστε με αφετηρία το κίνημα στο Γουδί να αρχίσει να αμφισβητεί συστηματικά την πολιτική εξουσία καθ’ όλη σχεδόν τη διάρκεια του 20ου αιώνα.
Download PDF
View in repository
Browse all collections