Η τουρκική εμπλοκή στο Συριακό εμφύλιο πόλεμο: αντικειμενικοί σκοποί–εξέλιξη–αποτίμηση

Η Αραβική Άνοιξη , το κύμα των λαϊκών εξεγέρσεων που σάρωσε τη Μέση Ανατολή το 2010, δημιούργησε προσδοκίες στους χρόνια καταπιεσμένους ανθρώπους των αραβικών κρατών, για καλύτερες συνθήκες ζωής. Ελπίδες που έγιναν συνθήματα σε διαδηλώσεις ή σε τοίχους, όπως στην αγροτική πόλη Ντεράα της νότιας Συρίας. Από εκεί ξεκίνησε μια τρομερή ανθρώπινη καταστροφή, κάποια από τις ημέρες του Μαρτίου 2011. Η χρόνιες κοινωνικές αδικίες, η καταπίεση του καθεστώτος, η οικονομικές ανισότητες και το βαθύ ρήγμα των Σουνιτών και Σιϊτών, βρήκαν διέξοδο σε μια μακρόχρονη σύγκρουση, χωρίς νικητές και ηττημένους και με άγνωστο αποτέλεσμα. Μια σύγκρουση που έτυχε εκμετάλλευσης από περιφερειακούς ανταγωνισμούς ισχύος και γεωπολιτικές ανησυχίες από τα κράτη της περιοχής και όχι μόνο. Η Τουρκία, τότε μοντέλο ανάπτυξης και δημοκρατίας για τον αραβικό κόσμο, έσπευσε να εκμεταλλευθεί το κενό ισχύος που προδιαγράφονταν, επιδιώκοντας να επιβεβαιώσει το ρόλο της, ως η ανερχόμενη δύναμη στην περιοχή. Λανθασμένες στρατηγικές επιλογές, εσφαλμένες εκτιμήσεις, ιδεολογική αγκύλωση και άγνοια του κοινωνικού λαβύρινθου της Συρίας, υποστήριξη ακραίων ισλαμιστικών στοιχείων, μαζί με τις προσωπικές επιδιώξεις των ηγετών της, την έσυραν σε ένα παιχνίδι με καταστροφικά αποτέλεσμα. Προσπαθώντας να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες της, αγνόησε τις γεωπολιτικές πραγματικότητες της περιοχής και ενεπλάκη σε μια πολεμική σύγκρουση που την άφησε χωρίς επιλογές και απομονωμένη. Οι πολιτικές επιλογές της Άγκυρας και κυρίως ο τρόπος που επιδίωξε την ολοκλήρωσή τους, είχαν σοβαρό αντίκτυπο στην κλιμάκωση της βίας και στην επιμήκυνση ενός πολέμου με έντονα σεχταριστικά χαρακτηριστικά. Ενός πολέμου που είχε άμεση επίδραση στην εθνική ασφάλεια και στην εσωτερική της λειτουργία, λόγω του μεγάλου κύματος εκτοπισμένων που κλήθηκε να φιλοξενήσει. Στο τέλος, αναγκάσθηκε να επιστρέψει στο γεωπολιτικό ρεαλισμό που επέβαλαν οι ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες της περιοχής.