Ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο: προοπτικές για το μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέλλον

Η Ανατολική Μεσόγειος έχει γίνει την τελευταία εικοσαετία το επίκεντρο συρράξεων, εξεγέρσεων, εναλλαγής καθεστώτων και πεδίο αναμέτρησης περιφερειακών και παγκόσμιων δυνάμεων. Η έρευνα και ο εντοπισμός υδρογονανθράκων έχει ενισχύσει το ήδη υπάρχον ενδιαφέρον κρατών και άλλων δρώντων και έχει αυξήσει τον ανταγωνισμό. Σε αυτή την περιοχή και υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελλάδα καλείται να χαράξει τη δική της στρατηγική στο πεδίο της ενέργειας, να αναλάβει ρόλους και πρωτοβουλίες και να αναπτύξει δυνατότητες. Σκοπός της εργασίας είναι να ερευνήσει το ρόλο που μπορεί να αναλάβει η Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τις προοπτικές, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Με τη μέθοδο της βιβλιογραφικής ανασκόπησης, επιχειρείται αρχικά να προσδιοριστούν τα στοιχεία που συνθέτουν την κατάσταση στον τομέα της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Γίνεται αναφορά στις σύγχρονες τάσεις, στις συμφωνίες που έχουν συναφθεί για την ενέργεια και το κλίμα καθώς και στην ενεργειακή πολιτική που ακολουθούν η ΕΕ, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα και οι οποίες επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα την Ελλάδα. Εξετάζεται η ενεργειακή και η ευρύτερη εξωτερική πολιτική των κρατών που βρίσκονται στην περιοχή καθώς και οι γεωπολιτικές ισορροπίες ισχύος που επηρεάζουν τη χώρα μας. Στη συνέχεια αναλύονται τα χαρακτηριστικά της Ελλάδας που αφορούν στην ενέργεια και προσδιορίζονται τα σημαντικότερα σημεία. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα θα πρέπει να έχει ως κύριο στόχο την αύξηση της ενεργειακής της ασφάλειας και προτείνονται τρόποι επίτευξής της. Η χώρα αποτελεί ήδη και δύναται να αποτελεί διαμετακομιστικό κέντρο ενέργειας και γέφυρα Ευρώπης – Ανατ. Μεσογείου ενώ μπορεί να καταστεί παραγωγός υδρογονανθράκων αλλά και παραγωγός ενέργειας με ευρεία χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Τέλος μπορεί και επιβάλλεται να αποτελεί παράγοντα ασφάλειας για την ευρύτερη περιοχή, λειτουργώντας ταυτόχρονα σε διαφορετικά επίπεδα, με όλους τους δρώντες, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα, αξιοποιώντας αλλά και δημιουργώντας η ίδια ευκαιρίες. Η δημιουργία ελκυστικών ευκαιριών για τα κράτη της ΕΕ και της Μέσης Ανατολής αλλά για τις ΗΠΑ και την Κίνα, με κύριο άξονα την ενέργεια, θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής έρευνας.