Το σύστημα του Δουβλίνου και το Νέο Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο

Η παρούσα διπλωματική εργασία φιλοδοξεί να παρουσιάσει το Σύστημα του Δουβλίνου και το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Εκκινώντας από μια ιστορική αναδρομή, αναδεικνύεται η διαμόρφωση του διεθνούς νομικού πλαισίου προστασίας των προσφύγων, με έμφαση στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967. Ταυτόχρονα, αναλύεται η Σύμβαση του Δουβλίνου, μια Σύμβαση διεθνούς δικαίου, που αποτέλεσε το εναρκτήριο βήμα εναρμόνισης των πολιτικών ασύλου των κρατών μελών της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Εν συνεχεία, καταγράφονται ορισμένες εννοιολογικές διακρίσεις των όρων «πρόσφυγας», «αιτών άσυλο» και «μετανάστης». Παρατίθεται ακόμη, η εξελικτική πορεία της Ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου, σημειώνοντας τη συμβολή των Συνθηκών της Ένωσης στον εν λόγω τομέα, τη δημιουργία του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, καθώς τα πενταετή προγράμματα για τη σύσταση του «Χώρου Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης». Κατόπιν, παρουσιάζεται διεξοδικά το Σύστημα του Δουβλίνου, το οποίο θεσπίζει ιεραρχικά κριτήρια για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που καθίσταται υπεύθυνο για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου. Εξετάζονται οι Κανονισμοί Δουβλίνο ΙΙ, Δουβλίνο ΙΙΙ, αλλά και η Πρόταση «Δουβλίνο IV», καταγράφοντας το βασικό τους περιεχόμενο, τα ιεραρχικά κριτήρια που θέτουν και τις αδυναμίες τους, ενώ τονίζεται και η κριτική που τους έχει ασκηθεί. Τέλος, παρατίθεται το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που προτάθηκε από την Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2020 προσδοκώντας, μέσα από από ένα σύνολο προτάσεων Κανονισμών και συστάσεων, να δοθεί μια νέα πνοή στη μεταρρύθμιση του ΚΕΣΑ και να θεσπιστεί ένα αποτελεσματικό νομοθετικό πλαίσιο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Σήμερα, εντούτοις, ενάμιση περίπου χρόνο από την ανακοίνωση του, το Νέο Σύμφωνο, εξακολουθεί να μην έχει υιοθετηθεί.