Κοινωνικές και δημογραφικές μεταβολές: υγειονομικές δομές, νοσηρότητα και θνησιμότητα στην Αργολίδα τον 19ο αιώνα: η περίπτωση του δημοτικού νοσοκομείου Ναυπλίου, 1837-1861

Η παρούσα εργασία πραγματεύτηκε τη Νοσολογική κατάσταση του Ναυπλίου και κατ’ επέκταση της επαρχίας Ναυπλίας, όπως προκύπτει από την επεξεργασία των καταλόγων εισερχομένων-εξερχομένων ασθενών στο Δημοτικό Νοσοκομείο Ναυπλίου, εντάσσοντάς την στο γεωγραφικό, δημογραφικό και υγειονομικό πλαίσιο της χρονικής περιόδου από το 1834 έως το 1861. Σε συνέχεια των παραπάνω διερευνήθηκαν και αποτυπώθηκαν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των σημαντικότερων ασθενειών της περιόδου βάσει των οποίων συστάθηκε ο Νοσολογικός Πίνακας της περιοχής για την μελετούμενη περίοδο. Για την επίτευξη του βασικού στόχου της διατριβής αρχικά αποτυπώθηκε το γεωφυσικό προφίλ της περιοχής καθώς και οι κλιματολογικές συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού εκείνης της περιόδου. Στη συνέχεια μελετήθηκε η οικιστική δομή της περιοχής και η εξέλιξη της αστικοποίησης και της συγκέντρωσης του πληθυσμού σε αστικά και ημιαστικά κέντρα. Μελετήθηκε η δημογραφική εξέλιξη του πληθυσμού και παρουσιάστηκαν οι βασικοί δημογραφικοί δείκτες, στο βαθμό που ήταν δυνατό από τη φύση των πηγών που επεξεργαστήκαμε, και αποτυπώθηκε το στάδιο της δημογραφικής μετάβασης του πληθυσμού της Αργολίδας και ειδικότερα του Ναυπλίου, με την μελέτη και της επαγγελματικής δραστηριότητας των κατοίκων της περιοχής. Η παραπάνω ανάλυση αποτέλεσε το βασικό πλαίσιο, στο οποίο εντάχθηκε η ποσοτική και ποιοτική ανάλυση των πρωτογενών στοιχείων από των κατάλογο εισερχομένων ασθενών του Δημοτικού Νοσοκομείου Ναυπλίου προκειμένου να περιγραφεί το πρότυπο νοσηρότητας της περιόδου εκείνης για το Ναύπλιο, να αναδειχθούν οι βασικές ασθένειες, να αποτυπωθεί το δημογραφικό τους προφίλ και εν τέλει να συσταθεί ο Νοσολογικός Πίνακας της περιόδου. Το πρότυπο νοσηρότητας, έτσι όπως προέκυψε από τη μελέτη, εντάσσεται σε ένα πρώιμο στάδιο αστικοποίησης της πόλης του Ναυπλίου στο οποίο παρουσιάζονται υψηλά ποσοστά συγκέντρωσης-πυκνότητας του πληθυσμού σε ιδιαίτερα ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης με υποτυπώδεις εξυπηρετήσεις αστικού χαρακτήρα καθώς ακόμα και το ίδιο το Νοσοκομείο βρίσκεται σε εμβρυακή φάση και στοιχειώδεις παροχές. Συγκεκριμένα, επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι στην ίδια περίοδο της πρώιμης ανάπτυξης των νοσοκομείων σε όλη την Ευρώπη το ποσοστό των ασθενών που επισκέπτονται το νοσοκομείο είναι ιδιαίτερα χαμηλό σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό και αφορά κυρίως άνδρες των οποίων η βασική ασθένεια είναι οι πυρετοί και τα γαστρεντερολογικά προβλήματα. Η προσέλευση των γυναικών είναι ακόμη χαμηλότερη ενώ οι βασικές αιτίες εισαγωγής είναι τα αφροδισιακά πάθη και οι ψυχικές διαταραχές.