O ψηφιακός συμμετοχικός προϋπολογισμός: μια συγκριτική ανάλυση στο δήμο της Αθήνας, στο Παρίσι και τη Βαρκελώνη

Η διδακτορική διατριβή έχει ως αντικείμενο τη μελέτη και διερεύνηση της διαδικασίας του Ψηφιακού Συμμετοχικού Προϋπολογισμού (Participatory Budgeting/ PB) στους δήμους της Αθήνας, του Παρισιού και της Βαρκελώνης. Ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός (ΣΠ) αναπτύχθηκε για πρώτη φορά στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας το 1989. Η διερεύνηση και η συγκριτική μελέτη των μοντέλων του ΣΠ, έχει ως στόχο την αποτύπωση, την καταγραφή και τη σύγκριση των διαφορετικών μοντέλων και εργαλείων, ώστε να οδηγηθούμε στην υιοθέτηση αποτελεσματικότερων μοντέλων συμμετοχικής διακυβέρνησης που συμβάλλουν στη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Ο ΣΠ αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, για την εμπλοκή των πολιτών, σε ζητήματα που αφορούν τις ανάγκες τους σε επίπεδο γειτονιάς, δήμου, περιφέρειας. Βάσει της βιβλιογραφίας σε κάθε μοντέλο εφαρμογής του ΣΠ εντοπίζονται διαφορετικά χαρακτηριστικά στη δομή και την αρχιτεκτονική του. Η πλειοψηφία των διαδικασιών ΣΠ προσανατολίζεται στον αστικό σχεδιασμό, σε έργα ανάπλασης, βελτίωσης της ποιότητας ζωής, ωστόσο στο δήμο του Παρισιού και της Βαρκελώνης εντοπίζονται αξιοσημείωτα παραδείγματα και σε θέματα περιβάλλοντος, υγείας, παιδείας και κοινωνικής πολιτικής. Η διαδικασία του ΣΠ ενδεχομένως να διαδραματίσει ένα ουσιαστικό και σημαντικό ρόλο στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σημερινές κοινωνίες, οι σύγχρονες δημοκρατίες. Τα τελευταία δέκα χρόνια, ο ΣΠ εισάγεται στην ψηφιακή εποχή με την ανάπτυξη συνεργατικών ψηφιακών πλατφορμών, με σκοπό την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών. Η ενίσχυση της συμμετοχής με τον Ψηφιακό ΣΠ διαφαίνεται ιδιαίτερα σημαντική, με τη συμμετοχή στο Παρίσι να παρουσιάζει το 2016 μία αύξηση 39% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η σημασία του ΣΠ σε τοπικό επίπεδο, σύμφωνα με την αρχή της εγγύτητας, μπορεί να οδηγήσει σε μία αποτελεσματικότερη κατανομή και χρήση των πόρων και ταυτόχρονα στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και των κυβερνητικών αρχών. Η μελέτη εφαρμογής μακροχρόνιων διαδικασιών ΣΠ (π.χ. Παρίσι, Βαρκελώνη) είναι αναγκαία για τη βελτίωση του σχεδιασμού των διαδικασιών ΣΠ, την αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση και την επιτυχή εφαρμογή της διαδικασίας σε τοπικό επίπεδο στην Ελλάδα.