Προσδιορισμός του κατάλληλου περιβάλλοντος μάθησης στον ελληνικό δημόσιο τομέα με στόχο την σμφιδέξια μάθηση

Η εργασία αυτή έχει σαν σκοπό να εντοπίσει αν οι Ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες είναι οργανισμοί που μαθαίνουν, διαχειρίζονται την γνώση και διαθέτουν ανθρώπινο δυναμικό που ενεργεί με βάση την αμφιδέξια μάθηση. Στην διεθνή βιβλιογραφία αναγνωρίζονται τα στοιχεία αυτά ως σημαντικοί παράγοντες για την αύξηση της απόδοσης των υπηρεσιών αλλά και του ανθρώπινου δυναμικού. Ταυτόχρονα αναφέρονται και ως στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη, την αναβάθμιση και την προσθήκη αξίας στις παρεχόμενες υπηρεσίες. Θεωρούνται συστατικά στοιχεία της λεγόμενης στρατηγικής ανανέωσης η οποία επίσης οδηγεί στην αλλαγή. Ως πιο σημαντική μορφή στρατηγικής ανανέωσης αναφέρεται η οργανωσιακή μάθηση η οποία αναλύεται διεξοδικά. Διεξοδική είναι επίσης και η ανάλυση της διαχείρισης γνώσης αλλά και της αμφιδέξιας μάθησης και της χρησιμότητας της όχι μόνο για τις επιχειρήσεις αλλά και τις υπηρεσίες του δημοσίου τομέα. Η οργανωσιακή μάθηση στην πιο σύγχρονη μορφή της επικεντρώνεται στην εξερεύνηση (exploration) και στην εκμετάλλευση (exploitation) της γνώσης. Η εξερεύνηση περιλαμβάνει την δημιουργία νέας γνώσης εκτός από την ήδη υπάρχουσα ενώ η εκμετάλλευση περιλαμβάνει την αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας γνώσης. Ως βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονοι οργανισμοί αναφέρεται το δίλλημα να χρησιμοποιήσουν τόση εξερεύνηση που να διασφαλίζει την παρούσα βιωσιμότητά τους όσο και να αφιερώσουν τόση ενέργεια σε αποτελεσματική εκμετάλλευση που να εξασφαλίζει την μελλοντική τους βιωσιμότητα. Το δίλλημα αυτό ονομάζεται αμφιδεξιότητα (ambidexterity). Οι μορφές αυτές της στρατηγικής ανανέωσης συνδέονται με παράγοντες όπως το κατάλληλο εργασιακό περιβάλλον, ο υποστηρικτικός ρόλος των ανώτερων στελεχών, η συνεργασία, ο διάλογος, ο τρόπος ενσωμάτωσης και διάχυσης γνώσης, ο τρόπος διαχείρισης των λαθών κλπ. Οι παράγοντες αυτοί σε έναν βαθμό εμφανίζονται και στην στατιστική επεξεργασία του ερωτηματολογίου που συντάχθηκε και στο οποίο συμμετείχαν 195 άτομα (n=195) από το οποίο προκύπτουν μετά από σχετική ανάλυση στο στατιστικό πακέτο SPSS, παράγοντες όπως “Ενθάρρυνση, αποδοχή, υποστήριξη, έμπνευση, ευελιξία, των ανώτερων στελεχών για διάλογο, καινοτομία, δημιουργία ομάδων εργασίας και παροχή χώρου με καθοδήγηση/έλεγχο για πειραματισμό, ανεξάρτητη σκέψη με σκοπό την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών την βελτίωση της αποδοτικότητας και την απόκτηση νέας γνώσης» αλλά και η «Συνεχής βελτίωση των υπαρχουσών τεχνολογιών και αναζήτηση νέων με σκοπό την αύξηση της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, η βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω καινοτόμων λύσεων με δέσμευση των ανώτερων στελεχών/ διοίκησης για βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και μείωση του κόστους με χρήση κατάλληλης τεχνολογίας για την απόκτηση νέας γνώσης και τη διαμοίραση της στους υπαλλήλους» καθώς και δύο υποκειμενικής σημασίας παράγοντες όπως η «διάθεση των υπαλλήλων για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων με την εφαρμογή των γνώσεών τους ή την αναζήτηση νέας γνώσης η οποία συνδέεται με αυτοπεποίθηση και θέληση για αυτοβελτίωση» και η «γνώση του τι σημαίνει αμφιδέξια μάθηση». Από τους αναφερόμενους παράγοντες κάποιοι συνδέονται με την οργανωσιακή μάθηση, την διαχείριση γνώσης και την αμφιδέξια μάθηση και κάποιοι όχι. Έγινε επίσης προσπάθεια να προσδιορισθεί αν οι συμμετέχοντες με βάση τα κοινά τους χαρακτηριστικά μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε ομάδες. Προέκυψε ότι δημιουργούνται δυο ομάδες με κοινά όμως χαρακτηριστικά μεταξύ τους. Η πρώτη ομάδα αποτελείται από υπαλλήλους που “αναζητούν νέα γνώση και προσπαθούν να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους για συνεχή βελτίωση της αποδοτικότητας” ενώ η δεύτερη ομάδα αποτελείται από υπαλλήλους που “αναζητούν τη νέα γνώση και εφαρμόζουν τις γνώσεις τους δραστηριοποιούμενοι σε ένα εργασιακό περιβάλλον ενθάρρυνσης της συνεργασίας και του διαλόγου”. Τέλος εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα και γίνονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα.