Η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία την περίοδο 2000-2016 και προοπτικές τουριστικής ανάπτυξης: εμπειρική διερεύνηση

Ο φυσικός πλούτος και η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, αποτελούν τα σημαντικότερα πλεονεκτήματά της. Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τουριστικές αγορές υποδοχής και ο τουρισμός είχε πάντα μία αξιόλογη θέση στη διαμόρφωση της εθνικής οικονομίας, γεγονός που αναδείχθηκε την εποχή της οικονομικής κρίσης. Επακόλουθο της οικονομικής δυσχέρειας, ήταν η ανάδειξη των θετικών αποτελεσμάτων του τουρισμού, λόγω της συρρίκνωσης των άλλων κλάδων της οικονομικής δραστηριότητας. Ο κλάδος του τουρισμού, ενώ αρχικά επηρεάστηκε, σε σύντομο χρονικό διάστημα παρουσίασε θετικό πρόσημο ανάπτυξης. Συνεπώς, η Ελλάδα είχε και εξακολουθεί να έχει τον τουρισμό ως δυναμική παραγωγική βάση. Όμως, για μεγάλο χρονικό διάστημα παρήγαγε χωρίς τη διαμόρφωση, την ανάπτυξη και την εφαρμογή μιας ορθολογικά δομημένης στρατηγικής, ώστε να καταστεί ανταγωνιστική και βιώσιμη. Επιπρόσθετα, η οικονομική ύφεση οδήγησε στη συρρίκνωση του εισοδήματος, βάσει του οποίου πραγματοποιείται η τουριστική δραστηριότητα. Σε αυτό, προστίθεται η ευαισθησία του τουριστικού προϊόντος στις υψηλές φορολογικές επιβαρύνσεις, στα φαινόμενα παραοικονομίας, καθώς και στην πολιτική κατάσταση της χώρας, παράγοντες που διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση της τουριστικής ζήτησης. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η ανάλυση της συμβολής του τουρισμού στην Ελληνική Οικονομία και η διερεύνηση προοπτικών τουριστικής ανάπτυξης. Καταγράφονται οι διαχρονικές επιρροές του τουρισμού στο ΑΕΠ, στις τουριστικές εισπράξεις, στην απασχόληση, παθογένειες και προτείνονται τρόποι αντιμετώπισης. Το πρώτο στάδιο είναι η θεωρητική προσέγγιση και το δεύτερο είναι η εμπειρική διερεύνηση, στάδια τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, καθώς απαραίτητη προϋπόθεση για την εμπειρική διερεύνηση, είναι πρώτα να υπάρχει θεωρητική κατάρτιση. Η μεθοδολογία που έχει ακολουθηθεί είναι καταρχάς η θεωρητική προσέγγιση του τουρισμού. Εξετάζονται αναλυτικά οι ορισμοί του τουρισμού, οι διακρίσεις, η ιστορική εξέλιξη, ο τουριστικός σχεδιασμός, το τουριστικό προϊόν, οι οικονομικές και μη οικονομικές επιρροές, η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και εργαλεία τουριστικής ανάπτυξης. Αντλήθηκαν στοιχεία από την ελληνική και τη ξένη βιβλιογραφία, το διαδίκτυο, καθώς και αποτελέσματα από έρευνες. Ακολούθως, εκπονήθηκε ερωτηματολόγιο, το οποίο αναρτήθηκε στο διαδίκτυο προς συμπλήρωση, στα πλαίσια της εμπειρικής διερεύνησης. Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου, σε συνδυασμό με τη θεωρητική προσέγγιση, οδήγησαν στην εξαγωγή συμπερασμάτων και προτάσεων. Για την περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού κλάδου αρχικά προτείνεται η μείωση του ΦΠΑ, ώστε να προσελκυσθούν νέες επενδύσεις, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, να μειωθεί η τιμή του τουριστικού πακέτου και να αυξηθεί το περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων. Σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων από τους αρμόδιους φορείς, για πάταξη φαινομένων ανασφάλιστης εργασίας και φοροδιαφυγής και τη χάραξη εθνικής στρατηγικής για βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, μπορεί να δοθεί η ώθηση για ανάπτυξη. Στη συνέχεια, επισημαίνεται πως ο τουριστικός κλάδος πρέπει διαρκώς και όχι περιστασιακά, να αντιμετωπίζεται ως βασικός αναπτυξιακός τομέας. Ακόμη, προτείνεται η ανάπτυξη συνεργειών με άλλους τομείς της οικονομίας και η διαφοροποίηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, με την προώθηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Τέλος, ως εργαλεία τουριστικής ανάπτυξης προτείνονται η χρήση του διαδικτύου και των social media.