Το σχολείο της εθνικοφροσύνης (1949-1974): εκπαιδευτική πολιτική και διδακτική πράξη στο δημοτικό σχολείο της μετεμφυλιακής Ελλάδας

Η παρούσα μελέτη διερευνά με ποιους τρόπους οι ελεγκτικοί – εκπαιδευτικοί και μη εκπαιδευτικοί – μηχανισμοί, η ίδια η ύπαρξη του υπηρεσιακού ατομικού φακέλου του δασκάλου και των εποπτικών και αξιολογικών διαδικασιών, λειτουργιών και δραστηριοτήτων που κατέγραφε, καθόριζαν την υπαλληλική συμπεριφορά και εξέλιξη του και σε ποιο βαθμό επηρέαζαν τη διδακτική του πράξη αλλά και τις κοινωνικές του σχέσεις, μεταξύ αυτών και τον ιδεολογικό και κοινωνικό του ρόλο εντός και εκτός σχολείου. Η διερεύνηση αυτού του ερωτήματος φωτίζει από μια διαφορετική πλευρά τη σχολική καθημερινότητα καταδεικνύοντας πως οι κεντρικές εκπαιδευτικές πολιτικές διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία του μεταπολεμικού σχολείου, αυτού που ορίζουμε ως σχολείο της εθνικοφροσύνης. Τα δεδομένα των ατομικών φακέλων μας επιτρέπουν να μελετήσουμε πως κινήθηκαν οι δάσκαλοι και οι δασκάλες στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, από τα χρόνια του εμφυλίου έως την πτώση της δικτατορίας, μέσα στο πλαίσιο που έθετε το τρίγωνο εκπαιδευτική πολιτική και νομοθεσία/κυρίαρχη παιδαγωγική/επιθεωρητές. Να εξετάσουμε πως ανασυγκροτήθηκαν οι σχολικοί και εξωσχολικοί μηχανισμοί ελέγχου και να ελέγξουμε τον βαθμό της αποτελεσματικότητάς τους στο σώμα των δασκάλων αλλά και στο μαθητικό σώμα. Να διερευνήσουμε τον βαθμό εμπέδωσης των εθνικοφρόνων αντιλήψεων στο πεδίο των σχολικών πρακτικών συνεκτιμώντας την ανάπτυξη εκπαιδευτικών αγώνων και κινημάτων, τις διακηρυγμένες αντιλήψεις εκπαιδευτικών ρευμάτων ή φορέων αλλά και τις σιωπηρές ή λανθάνουσες αντιστάσεις των εκπαιδευτικών.