H έννοια της αυτοφροντίδας των κοινωνικών λειτουργών στα εκπαιδευτικά πλαίσια: διερεύνηση μέσω της μεθόδου photovoice

Η Κοινωνική Εργασία είναι ένα φροντιστικό επάγγελμα, ταυτόχρονα όμως οι κοινωνικοί/ές λειτουργοί οφείλουν να φροντίζουν και τον εαυτό τους, προκειμένου να μην φτάσουν σε σημείο επαγγελματικής εξουθένωσης. Η αυτοφροντίδα δεν ασκείται μόνο σε ώρες εκτός εργασίας, αλλά είναι και ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται στον χώρο εργασίας. Σκοπός της παρούσης διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση των πρακτικών αυτοφροντίδας των κοινωνικών λειτουργών, που εργάζονται σε εκπαιδευτικά πλαίσια, αλλά και των εξουθενωτικών παραγόντων, προκειμένου να αναδειχθεί ότι η αυτοφροντίδα είναι δέουσας σημασίας για τους σχολικούς κοινωνικούς λειτουργούς, ως εργαζόμενα άτομα, ώστε να ανταπεξέρχονται στις ανάγκες του πεδίου και να προστατεύουν την προσωπική και οικογενειακή ζωή τους. Ο λόγος της διερεύνησης προκύπτει από την αντίληψη ότι οι κοινωνικοί/ές λειτουργοί συχνά παραμελούν τη φροντίδα του εαυτού τους ή δεν προσέχουν τα σημάδια και τα συμπτώματα των κινδύνων, που σχετίζονται με το επάγγελμά τους, με αποτέλεσμα να επέρχεται η επαγγελματική εξουθένωση. Επιπλέον, θα διερευνηθεί αν η αυτοφροντίδα νοείται ως ατομική ευθύνη του εργαζόμενου ατόμου ή ενυπάρχει και μια πολιτική διάσταση, ώστε να προωθείται μια ολιστική προσέγγισή της. Για την πραγματοποίηση του παραπάνω σκοπού διεξήχθη ποιοτική έρευνα σε δείγμα δέκα ατόμων με τη μέθοδο photovoice, μέσω της οποίας οι συμμετέχοντες/ουσες επεξηγούν και ερμηνεύουν τις πρακτικές αυτοφροντίδας τους, καθώς και τι τους οδηγεί σε εξουθένωση. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι οι συμμετέχοντες/ουσες εφαρμόζουν σωματικές, συναισθηματικές, ψυχολογικές, πνευματικές και επαγγελματικές πρακτικές αυτοφροντίδας, προκειμένου να περιορίσουν τις πιθανότητες της επαγγελματικής εξουθένωσης. Τέλος, ως συμπέρασμα δίνεται έμφαση στην αξία της αυτοφροντίδας και ότι είναι απαραίτητο να προωθείται τόσο από το ίδιο το άτομο όσο και από τα εργοδοτικά πλαίσια εντός του εργασιακού περιβάλλοντος αλλά και από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.