Η μετεξέλιξη των ISIS-Al Qaeda: ο υβριδικός πόλεμος και οι νέες τρομοκρατικές απειλές

Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η ισλαμιστική τρομοκρατία της εποχής μας, ως κυρίαρχη μορφή της θρησκευτικής τρομοκρατίας. Ο αριθμός των τρομοκρατικών επιθέσεων τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη από ισλαμιστικούς κύκλους, προερχόμενους τόσο από τα μέτωπα των πολέμων στη Μέση Ανατολή όσο και από γηγενείς φανατικούς εξτρεμιστές, έχουν προκαλέσει την αναθεώρηση της αντιτρομοκρατικής στρατηγικής στα κράτη ανά τον κόσμο, αλλά και της θεωρίας γύρω από τη μελέτη της τρομοκρατίας. Μέσα από την σύντομη ιστορική αναδρομή στη σύγχρονη τρομοκρατία, η μελέτη θα εστιάσει στην θρησκευτική τρομοκρατία και δη, στην ισλαμιστική. Η εμβάθυνση στην Al Qaeda (AQ) και εν συνεχεία στο Ισλαμικό Κράτος (IS/ISIS/ISIL/DAESH) θα προσφέρει την επάνοδο στο παρόν, δίνοντας την ευκαιρία για εξαγωγή ορισμένων συμπερασμάτων και κάποιων προβλέψεων – εκτιμήσεων για το μέλλον, με τις οποίες θα ολοκληρωθεί η παρούσα μελέτη. Στο πρώτο κεφάλαιο, λοιπόν, θα προβούμε σε μία ιστορική αναδρομή της τρομοκρατίας, βασιζόμενοι στη θεωρία του David Charles Rapoport περί των «τεσσάρων κυμάτων της σύγχρονης τρομοκρατίας». Αφού αναφερθούμε επιγραμματικά στα πρώτα τρία εξ αυτών, δηλαδή στον αναρχισμό, στον αντιαποικιοκρατισμό, και στη Νέα Αριστερά, θα εστιάσουμε στο τέταρτο, αυτό της θρησκευτικής τρομοκρατίας, το οποίο διαρκεί έως τις μέρες μας. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα αναφερθούμε στην Al Qaeda, ως τη μεγαλύτερη οργάνωση του τέταρτου κύματος. Θα αποπειραθεί μία χρονολογική μελέτη της πορείας της οργάνωσης, εστιάζοντας σε σημαντικούς σταθμούς, όπως οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, η δολοφονία του ηγέτη της Osama Bin Laden το 2001 από τις Αμερικανικές ειδικές δυνάμεις κ.ά. Στο τρίτο κεφάλαιο θα εστιάσουμε στο Ισλαμικό Κράτος (IS/ISIS/ISIL/DAESH), την οργάνωση που εκμεταλλεύτηκε την παρακμή της AQ και έφτασε στο απόγειο της ισχύος της, δημιουργώντας για πρώτη φορά, εδαφικά, «ισλαμικό χαλιφάτο». Θα ακολουθηθεί και στην περίπτωση του Ισλαμικού Κράτους η χρονολογική αναδρομή, καταλήγοντας στην σημερινή κατάσταση. Στο τελευταίο και αρκετά συνοπτικό κεφάλαιο, θα γίνει προσπάθεια καταγραφής των εκτιμήσεων για το μέλλον των ανωτέρω δύο τρομοκρατικών οργανώσεων. Εν συνεχεία, θα αναφερθούν ορισμένες νέες μέθοδοι τρομοκρατικής δράσης, όπως τα UAVs (Unmanned Aerial Vehicles ή drones) ή οι ΡΒΧ (CBRN) ουσίες, αλλά και η απειλή από τους μεμονωμένους δράστες (lone actors) και τους επιστρέφοντες (returnees). Εν τέλει, η παρούσα προσπάθεια θα κλείσει με την αναφορά στο debate περί «πέμπτου» κύματος τρομοκρατίας που υφίσταται εδώ και περίπου μία δεκαετία στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Τέλος, είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι λόγω χώρου δεν θα αναλυθεί εν τέλει η διάσταση του Υβριδικού Πολέμου στην παρούσα εργασία, αν και περιέχεται στον τίτλο της. Για την ακρίβεια, ο ορθός τίτλος που αποδίδει ο συγγραφέας στο παρόν πόνημα, ο οποίος δεν ενσωματώθηκε για λόγους που δεν άπτονται ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, έχει ως εξής: «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: AL QAEDA (AQ), ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ (IS/ISIS/ISIL/DAESH) ΚΑΙ ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ».