Οικονομική κρίση και πολιτικές αντιμετώπισης των προβλημάτων στέγασης: η περίπτωση του προγράμματος «Κοινωνικής Κατοικίας» στην περιφέρεια Αττικής

Το κοινωνικό φαινόμενο της φτώχειας κατά τον 20ο αιώνα, για την Ευρώπη, έχει μπει σε μια νέα βάση μελέτης και διαπραγμάτευσης. Η εμφάνιση της οικονομικής κρίσης και η επιρροή αυτής, σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες σε συνδυασμό με τα κοινωνικά προβλήματα που ακολούθησαν (ανεργία, αστεγία, εγκληματικότητα κ.α.) έθεσαν την αντιμετώπιση της ανέχειας σε προτεραιότητα στην κοινωνική πολιτική των Ευρωπαϊκών χωρών. Ήδη, από τα τέλη του 19ου αιώνα, οι μεγάλες επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης είχαν αρχίσει να γίνονται εμφανείς με τα ποσοστά των ανέργων και των ατόμων στα όρια της φτώχειας να αυξάνονται, σταθερά (Μπαλδούρος και Ναούμη, 2010) Ακόμη, το επίσημο όριο της φτώχειας που ορίζεται ως το 60% του ισοδύναμου διάμεσου εισοδήματος του συνόλου του πληθυσμού υποτιμά την πραγματική έκταση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα. Αυτές οι συνθήκες, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή κοινωνική πολιτική, οδήγησαν σε όξυνση του φαινομένου των αστέγων σύμφωνα με την ευρωπαϊκή τυπολογία για την έλλειψη της στέγης και του αποκλεισμού από την κατοικία . Με αφορμή την εμφάνιση των παραπάνω φαινομένων, μια από τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν είναι η κοινωνική κατοικία. Το πρόγραμμα της κοινωνικής κατοικίας στοχεύει στην υποστήριξη οικογενειών που έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών και κινδυνεύουν να έρθουν αντιμέτωπες με την αστεγία. Μέσω της παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης, το πρόγραμμα επιδιώκει να βοηθήσει οικογένειες που αντιμετωπίζουν συνέπειες της οικονομικής κρίσης όπως η ανεργία και η υποαπασχόληση με στόχο την διατήρηση της στέγης, την εργασιακή και κοινωνική επανένταξη. Η παρούσα μελέτη πρόκειται να επιδιώξει την διερεύνηση του προβλήματος της έλλειψης στέγης και του αποκλεισμού από την κατοικία σε συνδυασμό με την παρουσίαση των προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής που εφαρμόζονται στην Ελλάδα. Βασικό στόχο, αποτελεί η ανάδειξη του βαθμού που συμβάλει ως εφαρμοσμένο πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής η "Κοινωνική Κατοικία" της ΜΚΟ Praksis στην άμβλυνση του φάσματος των συνεπειών της οικονομικής κρίσης. Η παρούσα εργασία χωρίζεται σε δυο βασικά μέρη: το θεωρητικό και το ερευνητικό .Στο θεωρητικό γίνεται εκτενής αναφορά στα φαινόμενα της φτώχειας ,της αποστέρησης υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίσης. Ακόμη γίνεται αναφορά στην στεγαστική πολιτική για τους άστεγους εστιάζοντας στο πρόγραμμα "Κοινωνική Κατοικία". Στο ερευνητικό μέρος περιλαμβάνεται η μεθοδολογία ,τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της έρευνας. Η έρευνα βασιζόμενη σε επιτόπια συμμετοχική παρατήρηση και σε συνεντεύξεις με στελέχη του προγράμματος της "Κοινωνικής Κατοικίας" θα συμβάλει στην εξαγωγή συμπερασμάτων και πιθανών προτάσεων. Τα αποτελέσματα της ερευνητικής δραστηριότητας, επικεντρώνονται στην ανάδειξη της τρέχουσας πραγματικότητας αναφορικά με την κοινωνική πολιτική και τα προγράμματα που εφαρμόζει για την αντιμετώπιση της φτώχειας και των προβλημάτων στέγης. Από την διεξαγωγή της έρευνας διαπιστώθηκε η άποψη των επαγγελματιών που εργάζονται στο εφαρμοσμένο πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής ¨Κοινωνική Κατοικία", ότι υπάρχει ανάγκη για μεταρρυθμίσεις του υπάρχοντος κρατικού συστήματος σχετικά με τις πολιτικές στέγασης. Τέλος, οι επαγγελματίες παρέθεσαν πληροφορίες για το πρόγραμμα που εργάζονται προτάσεις βελτιστοποίησης της λειτουργίας του και εν συνεχεία των αλλαγών που θεωρούν ότι χρειάζονται.