Η παγκόσμια αλυσίδα της αξίας στη Digital: οι επιδράσεις των αναδιαρθρώσεων στην οργάνωση της εργασίας στο κέντρο Ε και Α στην Ελλάδα

Ο κύριος στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι να ερευνηθεί η επίδραση της αναδιάρθρωσης στην εργασιακή διαδικασία στο τοπικό κέντρο ΕκαιΑ, στους εργαζόμενους με υψηλού επιπέδου δεξιότητες, τους μηχανικούς λογισμικού. Μεθοδολογικά η προσέγγιση των υποκειμένων γίνεται είτε συγκρίνοντας ομάδες μηχανικών σε διαφορετικές επιχειρήσεις, είτε εμβαθύνοντας κατά μήκος μιας πολυεθνικής επιχείρησης. Η παρούσα έρευνα επιλέγει τη δεύτερη κατεύθυνση γιατί θεωρεί ότι υπάρχουν όρια στη μελέτη μεμονωμένων επιχειρήσεων ενσωματωμένων σε εθνικά θεσμικά πλαίσια ως προς τα τιθέμενα ερευνητικά ερωτήματα. Η ανάλυση των εργασιακών σχέσεων σε μια παγκοσμιοποιημένη εποχή όπου η παραγωγή και οι υπηρεσίες συντονίζονται όλο και περισσότερο μεταξύ χωρών και επιχειρήσεων λαμβάνει υπόψη της και τη θεωρία της παγκόσμιας αλυσίδας της αξίας. Η εργασιακή διαδικασία, δηλαδή, στο κέντρο ΕκαιΑ στην Ελλάδα δεν αναλύεται μόνο με βάση τους εθνικούς παράγοντες (όπως η εθνική νομοθεσία, το συνδικαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα) αλλά λαμβάνεται υπόψη η σχέση του τοπικού κέντρου ΕκαιΑ με το παγκόσμιο δίκτυο που έχει αναπτύξει η συγκεκριμένη πολυεθνική επιχείρηση. Η χρηματιστικοποίηση, η παγκόσμια αλυσίδα της αξίας και ο παγκόσμιος τεχνικός καταμερισμός της εργασίας δημιουργούν το πρόσφορο έδαφος για ευρείες αναδιαρθρώσεις που με τη σειρά τους οδηγούν σε συνεχείς μετασχηματισμούς στην εργασία. Μέσα από την εξαγορά της Siemens Networks και της Alcatel- Lucent έχει φανεί ότι οι εταιρείες πριν από την εξαγορά μείωναν το εργατικό δυναμικό τους ώστε η «νέα» εταιρεία να φορτωθεί με τα ελάχιστα γενικά έξοδα. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η Digital συνεχίζει να μειώνει το εργατικό δυναμικό μετά από κάθε εξαγορά μέσω αυστηρών εσωτερικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης. Έτσι, η εταιρεία από τη μία κερδίζει σε νέα προϊόντα, ταλαντούχους υπαλλήλους και υψηλότερα μερίδια αγοράς. Από την άλλη πλευρά, ελαχιστοποιεί τα περισσότερα από τα γενικά έξοδα με περικοπές θέσεων εργασίας παγκοσμίως και στοχεύει να επιστρέψει σε επίπεδο απασχόλησης πριν συμβεί η απόκτηση. Το παράδειγμα της εξαγοράς της Alcatel-Lucent το 2016 είναι χαρακτηριστικό. Η τρίτη -σε μερίδιο αγοράς- Digital απέκτησε την τέταρτη Alcatel- Lucent «μεταλλάσοντας» την παγκόσμια αλυσίδα της αξίας. Η διαδικασία ολοκλήρωσης ήταν τεράστια, διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων ετών, με τη διοίκηση να προσανατολίζεται στην περικοπή δαπανών και σε συνεχείς πολυετείς εσωτερικές αναδιοργανώσεις. Μέσω της συνεχιζόμενης αναδιάρθρωσης της εταιρείας, οι εργαζόμενοι βίωσαν πολλαπλά φαινόμενα ως προς την απώλεια της εργασίας τους, την αυξανόμενη εντατικοποίηση, τη διαχείριση των γνώσεων, αλλά και εν γένει ως προς τις τροχιές σταδιοδρομίας τους και τις επαγγελματικές τους ταυτότητες. Εν τέλει, οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται την αναδιάρθρωση ως μια ατέρμονη διαδικασία η οποία δύναται να αποτελέσει ένα ισχυρό γεγονός που θα σημαδεύσει την αφήγηση της βιογραφίας τους.