Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές ως μέτρα διαχείρισης των οικοσυστημάτων σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας: η περίπτωση του Βορειοανατολικού Ατλαντικού

Οι θαλάσσιες περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας καλύπτουν πάνω από το 64% της παγκόσμιας επιφάνειας των ωκεανών, ενώ περιέχουν πολύτιμους βιολογικούς πόρους, οι οποίοι χρήζουν προστασίας, ώστε να διασφαλιστεί η ανάσχεση της απώλειας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας στους ωκεανούς. Σημαντικό εργαλείο για την προστασία και διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας αποτελούν οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, οι οποίες μέσω κατάλληλου ορισμού, αποτελεσματικής διαχείρισης και χρηστής διακυβέρνησης μπορούν να πραγματώσουν τους στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στην κριτική ανάλυση των πολυμερών θεσμικών πλαισίων που περιλαμβάνουν την εγκαθίδρυση Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας, μέσω της αποτίμησης της αποτελεσματικότητας τους ως προς τον στόχο δημιουργίας ενός αντιπροσωπευτικού δικτύου τέτοιων περιοχών, αλλά κυρίως μέσω του εντοπισμού των κενών διακυβέρνησης που παρουσιάζονται. Κύρια επιδίωξη της αποτελεί η επισήμανση πεδίων που χρήζουν βελτίωσης ώστε να πραγματωθεί η δημιουργία ενός παγκόσμιου αντιπροσωπευτικού δικτύου Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, ως συστατικό στοιχείο διατήρησης και βιώσιμης χρήσης της θαλάσσιας βιοποικιλότητας στο σύνολό της. Στο πρώτο μέρος παρατίθενται δεδομένα που αφορούν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και την απώλεια της, καθώς και η συνεισφορά των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στη βιώσιμη χρήση της. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται το υπάρχον διεθνές θεσμικό πλαίσιο που αποτελεί τη νομική βάση για την εγκαθίδρυση Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και αντιπροσωπευτικών και διασυνδεδεμένων δικτύων τους στην ανοικτή θάλασσα. Επίσης γίνεται αναφορά στις τρέχουσες εξελίξεις σχετικά με τη διασφάλιση διατήρησης και προστασίας της Βιοποικιλότητας Εκτός Εθνικής Δικαιοδοσίας μέσω της διαδικασίας ανάπτυξης ενός νέου νομικά δεσμευτικού εργαλείου υπό τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Τέλος, στο τρίτο μέρος της εργασίας παρατίθεται η μελέτη περίπτωσης του Βορειοανατολικού Ατλαντικού, η οποία αποτελεί πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης OSPAR, όπου θα πραγματοποιηθεί παράθεση των ειδικών σχετικών διατάξεων σχετικά με την πρώτη προσπάθεια δημιουργίας ενός οικολογικά συνεκτικού δικτύου Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας.