Καλλιτεχνική παραγωγή: η σύγχρονη εικαστική σκηνή της Αθήνας

Στην παρoούσα εργασία, επιχειρήθηκε μια μελέτη της σύγχρονης εικαστικής σκηνής της Αθήνας υπό το πρίσμα των εργαζόμενων στον χώρο. Σκοπός ήταν αρχικά, η ανάδειξη των χαρακτηριστικών της εργασίας των σύγχρονων εικαστικών δημιουργών στην Αθήνα, των αναγκών της κοινότητας και των πρακτικών της αγοράς. Σύμφωνα με την έρευνα που διεξήχθη, η εικαστική δημιουργία χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, ανασφάλεια και την ανάγκη εξασφάλισης εισοδήματος από εναλλακτικές πηγές. Στα χαρακτηριστικά της καλλιτεχνικής εργασίας εγγράφονται επιπλέον, το ανταγωνιστικό πλαίσιο, οι περιορισμένες ευκαιρίες εισόδου νέων επαγγελματιών και η δυσκολία βιοπορισμού και οικονομικής ευμάρειας. Οι συνθήκες αυτές απαιτούν από τους επαγγελματίες του χώρου την υιοθέτηση εναλλακτικών μηχανισμών επιβίωσης, τόσο όσον αφορά τις πρακτικές που ακολουθούνται στην αγορά όσο και την ίδια την παραγωγή του έργου και τις διαδικασίες προβολής και ανάδειξής του. Κύριες πρακτικές που ακολουθούνται είναι η παράλληλη και πολλαπλή εργασία, η ημιαπασχόληση, η επιλογή εγκατάστασης στα μεγάλα αστικά κέντρα, η έντονη κοινωνικοποίηση και η ενεργή ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, μελετήθηκαν αντιλήψεις των καλλιτεχνών σχετικά με τα χαρακτηριστικά της αγοράς της τέχνης, η οποία φάνηκε να αποτελεί το αμάλγαμα της φήμης ενός καλλιτέχνη, του δικτύου επαφών του και της μεσολάβησης των ειδικών του χώρου και του κοινού, ιδίως του αγοραστικού. Ιδιαίτερα τα δίκτυα επαφών φάνηκε να έχουν εξέχοντα ρόλο στις διαδικασίες εδραίωσης της καλλιτεχνικής ταυτότητας και της απόδοσης αξίας στο έργο τέχνης. Όσον αφορά τις μεθόδους συλλογής των δεδομένων και τη διεξαγωγή της έρευνας, πραγματοποιήθηκε ποιοτική έρευνα ημιδομημένων συνεντεύξεων έπειτα από τη διεξαγωγή δειγματοληψίας σκοπιμότητας τυπικών περιπτώσεων. Οι συνεντεύξεις επιλέχθηκαν με στόχο την ουσιαστικότερη και περισσότερο εις βάθος κατανόηση των ερωτημάτων που τίθενται, την ανάγκη καταγραφής των προσωπικών απόψεων και εμπειριών των καλλιτεχνών αλλά και λόγω του γεγονότος ότι οι συνεντεύξεις είναι το κατεξοχήν εργαλείο συλλογής δεδομένων σε αντίστοιχες έρευνες που έχουν γίνει στο αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας.