Διαχείριση των αποβλήτων: ασύμμετρη απειλή ή λάθος εκτίμηση; Η περίπτωση της ανακύκλωσης στην Ελλάδα και την ΕΕ

Η παρούσα μελέτη έχει ως σκοπό την εξέταση της διαχείρισης των στερεών κατά κύριο λόγοαποβλήτων τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο με απώτερο στόχο την αλλαγή τηςοπτικής με την οποία αντιμετωπίζονται τα απόβλητα. Προς το σκοπό αυτό χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια.Στο πρώτο κεφάλαιο αναλύεται η έννοια της διαδικασίας της διαχείρισης, αλλά και δίνονται οι αναγκαίοιορισμοί για την κατανόηση της εργασίας αυτής συμπεριλαμβανομένου του ορισμού της ίδιας τηςδιαχείρισης. Επίσης, αναφέρονται οι επιμέρους κατηγορίες των αποβλήτων και τα είδη αυτών, ενώγίνεται λόγος για τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων και τα Αστικά Στερεά Απόβλητα, τα οποία θααπασχολήσουν ιδιαίτερα την παρούσα εργασία. Στο επόμενο κεφάλαιο πραγματοποιείται μια πιο εκτενής αναφορά στα στάδια της διαχείρισης, απότην αποκομιδή των αποβλήτων, δηλαδή τη συλλογή και μεταφορά τους, μέχρι και την επεξεργασία τους.Περιγράφονται οι εναλλακτικές μέθοδοι για την επεξεργασία και συγκεκριμένα η θερμική επεξεργασία, ηβιολογική επεξεργασία και η υγειονομική ταφή, εκτός της ανακύκλωσης που αναλυθεί σε επόμενοκεφάλαιο. Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά σε σχετικά με την αποκομιδή ζητήματα, όπως είναι ηπροσωρινή αποθήκευση, οι Σταθμοί Μεταφόρτωσης, καθώς και το Πνευματικό Σύστημα Συλλογής καιΜεταφοράς και ο καθαρισμός των ακτών και των οδών. Έπειτα, τα επόμενα δύο κεφάλαια αφορούν τη νομική ρύθμιση της διαχείρισης τόσο σε ευρωπαϊκόεπίπεδο όσο και σε εθνικό αντίστοιχα. Συγκεκριμένα, στο τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται το γενικό καιειδικό ενωσιακό νομικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση, ιδιαίτερα την Οδηγία – πλαίσιο για τααπόβλητα, αλλά και τις προτεραιότητες της Ένωσης στον τομέα αυτό. Από την άλλη, το τέταρτοκεφάλαιο αναφέρεται στο εθνικό νομικό πλαίσιο, τους υπεύθυνους για τη διαχείριση φορείς, στιςεφαρμοζόμενες μεθόδους, αλλά και στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα αναφορικά με τηδιαχείριση. Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται αποκλειστικά στην εναλλακτική διαχείριση καιανακύκλωση των αποβλήτων τόσο στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στην Ελλάδα. Αρχικά,γίνεται λόγος για την έννοια και τα οφέλη της ανακύκλωσης, τα υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν,τις ειδικές περιπτώσεις ανακύκλωσης, καθώς και τις μεθόδους για τη διαλογή των ανακυκλώσιμωνυλικών. Στη συνέχεια αναφέρεται το ευρωπαϊκό και εθνικό νομικό πλαίσιο για την εναλλακτικήδιαχείριση των αποβλήτων και την ανακύκλωση. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με την περιγραφή τηςπορείας και της εφαρμογής της ανακύκλωσης στη χώρα μέσω των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισηςπου λειτουργούν, αλλά και με μερικά παραδείγματα καλών πρακτικών δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Τέλος, παραθέτονται τα συμπεράσματα που εξήχθησαν κατά τη συγγραφή της μελέτης αυτής, καθώςκαι κάποιες προτάσεις αναφορικά με τα προβλήματα που διαπιστώθηκε ότι υφίστανται στην Ελλάδα σεσχέση με τη διαχείριση των αποβλήτων.