Από τον "Καποδίστρια" στον "Καλλικράτη": συγκλίσεις και αποκλίσεις

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επικεντρώνεται στη μελέτη των δύο κυριότερων διοικητικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα: του Σχεδίου «Καποδίστριας» και του Προγράμματος «Καλλικράτης». Στόχος είναι η αναζήτηση συγκλίσεων και αποκλίσεων μεταξύ των δύο μεταρρυθμίσεων σχετικά κυρίως με τις αρχές και τους σκοπούς τους ώστε να συναχθούν χρήσιμα συμπεράσματα αναφορικά με την επίδρασή που άσκησαν στη διαμόρφωση του οικονομικού– γεωγραφικού – διοικητικού χώρου στην Ελλάδα αλλά και με το αν τελικά επετεύχθη ο σκοπός τους για τη δημιουργία ισχυρών Ο.Τ.Α. που θα συνέβαλλαν στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Σήμερα, είκοσι χρόνια μετά την εφαρμογή του «Καποδίστρια» και οκτώ σχεδόν χρόνια από την εφαρμογή του «Καλλικράτη» και παρά τη θετική συμβολή τους ως προς την ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την εκχώρηση μεγάλου αριθμού αρμοδιοτήτων, εξακολουθούν να εντοπίζονται αρκετές δυσχέρειες στη λειτουργία των Ο.Τ.Α. Το γεγονός ότι η εκχώρηση τόσο μεγάλου αριθμού αρμοδιοτήτων κυρίως με τον «Καλλικράτη» σε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία δεν συνοδεύτηκε από τους αντίστοιχους πόρους και το ανάλογο ανθρώπινο δυναμικό για την υλοποίησή τους καθώς και η ύπαρξη βαθιά ριζωμένων αντιλήψεων και νοοτροπιών του παρελθόντος στην ελληνική κοινωνίαέκανε αυτές τις δυσλειτουργίες ακόμα μεγαλύτερες. Η αξιοποίηση των πόρων που προέρχονται από την περιφερειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άμεσα συνδεδεμένη με την οικονομική πολιτική και αναπτυξιακή πορεία της χώρας αλλά και με την ύπαρξη Ο.Τ.Α. που θα έχουν τη δυνατότητα να απορροφήσουν και να διαχειριστούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Ως εκ τούτου είναι και πιο επιτακτική η ανάγκη υπέρβασης των όποιων δυσχερειών μέσω ενός στρατηγικού σχεδιασμού για τη δημιουργία ισχυρών και αποτελεσματικών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης οι οποίοι θα εφαρμόζουν ρεαλιστικές πολιτικές τοπικής ανάπτυξης και θα παρέχουν αναβαθμισμένες ποιοτικά υπηρεσίες στους πολίτες σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο περί περιφερειακής ανάπτυξης και διοίκησης.