Οι προνοιακές πολιτικές επιδοματικού τύπου του ελληνικού συστήματος κοινωνικής προστασίας και νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες

Το ελληνικό σύστημα κοινωνικής προστασίας, αναπτύχθηκε εδώ και δεκαετίες χωρίς σαφή στρατηγική, µε αποτέλεσμα να καταστεί ιδιαιτέρως περίπλοκο, κατακερματισμένο,αλληλοεπικαλιτπτόμενο και άδικο. Ιστορικά στηρίχθηκε στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης ενώ το προνοιακό σύστημα λειτουργούσε πάντοτε επικουρικά και συμπληρωματικά προς αυτό καθώς και στο σύστημα υγείας. Ο θεσμός της διευρυμένης οικογένειας, η φιλανθρωπία και η εκκλησία κάλυπταν τα κενά του συστήματος, όπως και στις περισσότερες χώρες της νότιας Ευρώπης. Το ελληνικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας λειτουργούσε κυρίως με κατηγορικά προγράμματα οικονομικής ενίσχυσης που απευθύνονταν σε συγκεκριμένες κατηγορίες ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, όπως τα άτομα με αναπηρίες, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Η πρωτοφανής σε διάρκεια και ένταση οικονομική κρίση που πλήττει την χώρα μας επί οκτώ και πλέον έτη, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις των μνημονιακών δεσμεύσεων, έχει ως αποτέλεσμα την ανάδειξη νέων κοινωνικών αναγκών τις οποίες καλείται να καλύψει το προνοιακό σύστημα. Νέες ομάδες του πληθυσμού όπως οι μακροχρόνια και οι νέοι άνεργοι,ψοι οικογένειες με παιδιά και χαμηλό εισόδημα και τα μοναχικά άτομα έχουν ανάγκη προστασίας. Με την παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια για μια όσο το δυνατόν πιο πλήρη παρουσίαση των προγραμμάτων οικονομικής ενίσχυσης όπως ίσχυαν πριν το ξέσπασμα της κρίσης, των αδυναμιών και των ελλειμμάτων καθώς και των προτάσεων μεταρρύθμισης τους. Το τελικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν οι μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα που τελικά «επιλέγονται» υπό την πίεση των μνημονιακών δεσμεύσεων και την μείωση των κρατικών δαπανών επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τις νέες αυξημένες ανάγκες και αποτελούν μέρος της συνολικής απάντησης του κράτους πρόνοιας στα νέα κοινωνικά προβλήματα.