Η υψηλή στρατηγική της Κίνας και η συμφωνία AUKUS

Γιαννούλης, Νικόλαος Α.

2024

Με σχεδόν τον μισό πληθυσμό της γης, το ένα τρίτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και μερικούς από τους πιο ικανούς στρατούς του κόσμου, η Ασία και ο Ειρηνικός αποτελούν όλο και περισσότερο το παγκόσμιο πολιτικό και οικονομικό κέντρο βάρους του πλανήτη. Ταυτόχρονα, η περιοχή παρουσιάζει σαφείς προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των ανησυχιών που σχετίζονται με τη διάδοση των πυρηνικών όπλων, την εντατικοποίηση των θαλάσσιων διαφορών, την οπισθοδρόμηση της δημοκρατικής διακυβέρνησης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ορισμένες χώρες και τις διακρατικές προκλήσεις που κυμαίνονται από την κλιματική αλλαγή έως την τρομοκρατία και την εμπορία ανθρώπων και άγριων ζώων. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ανοιχτά την Taiwan, η Ινδία επιθυμεί να αυξήσει τον αμυντικό της προϋπολογισμό κατά 13%, η Ιαπωνία αναπτύσσει αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ, αγοράζοντας πυραύλους από αυτήν και αυξάνοντας τον αμυντικό προϋπολογισμό της για πρώτη φορά μετά τον Β΄ΠΠ, η Αυστραλία κατασκευάζει πυρηνικά υποβρύχια και αναπτύσσει νέα συνεργασία μέσω της συμφωνίας AUKUS, η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι πρόκειται να εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο απόκτησης δικών της πυρηνικών όπλων εάν η απειλή από την Πιονγκγιάνγκ συνεχίσει να κλιμακώνεται, η Βόρειος Κορέα συνεχίζει να παραμένει απρόβλεπτα επικίνδυνη. Όλα αυτά αποτυπώνουν ένα κλίμα οξυνόμενης ασιατικής έντασης, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται, βέβαια, εκτός όλων των άλλων και η Κίνα. Η Κίνα, από την άλλη, ταλανίζεται στα δικά της προβλήματα. Η πανδημία του COVID-19 συνεχίζει να αφήνει να σημάδια της, ιδίως μετά την απόφαση του Προέδρου Xi για αλλαγή της στρατηγικής του «μηδενικού κρούσματος», ο πληθυσμός της συνεχίζει να μειώνεται με την πρόβλεψη εντός πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος να χάσει τον τίτλο της πολυπληθέστερης χώρας από την Ινδία. Η οικονομία της συνεχίζει την ανάπτυξή της με στόχο – πρόβλεψη μέχρι το 2030 να γίνει η ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο ξεπερνώντας τις ΗΠΑ. Η επιρροή της στην περιοχή κλονίζεται μέσω των ενεργειών και συνεργασιών των ΗΠΑ με τους γείτονές της. Η συμφωνία AUKUS είναι μία από αυτές. Μέσω της εθνικής υψηλής στρατηγικής της που αναθεωρήθηκε το 2019, οι ΗΠΑ παραμένουν κύριος αντίπαλος τους και η Taiwan ο ευσεβής τους πόθος. Οι εξελίξεις σε γεωπολιτικό επίπεδο είναι συνεχείς. Οι σχέσεις παραμένουν τεταμένες και εν «υπνώσει». Πολλές φορές, συμβάντα όπως το «κατασκοπευτικό» - «μετεωρολογικό» κινεζικό μπαλόνι που πετούσε πάνω από τις ΗΠΑ και καταρρίφθηκε, φέρνει τις σχέσεις των χωρών σε πολύ τεντωμένο σχοινί. Η υψηλή στρατηγική της Κίνας αναφέρεται στους μακροπρόθεσμους στόχους και τη γενική κατεύθυνση που θέτει η κινεζική κυβέρνηση και το Κομμουνιστικό Κόμμα για να καθοδηγήσει την ανάπτυξη και τη θέση της χώρας στον κόσμο. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η οικονομική ανάπτυξη, ο στρατιωτικός εκσυγχρονισμός, η τεχνολογική πρόοδος, το παγκόσμιο εμπόριο και η διπλωματία, καθώς και η ενίσχυση του εγχώριου πολιτικού συστήματος. Η εφαρμογή της είναι μια σταδιακή και συνεχής διαδικασία, με προσαρμογές που πραγματοποιούνται ανάλογα με τις ανάγκες για να ανταποκρίνονται στις αλλαγές στο διεθνές και το εγχώριο περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, η υψηλή στρατηγική της Κίνας έδωσε έμφαση στον περαιτέρω εκσυγχρονισμό της οικονομίας της χώρας, στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της, στην επέκταση της επιρροής της στις διεθνείς υποθέσεις και στην προώθηση της ήπιας ισχύος της χώρας μέσω πολιτιστικών και διπλωματικών πρωτοβουλιών. Ο χρόνος θα δείξει εάν η Κίνα, επηρεασμένη από τις αρχές του Sun Tzu, θα καταφέρει να επικρατήσει στην περιοχή της, αυτή του Ινδο-ειρηνικού ή μετά το «Pivot to Asia», οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους γίνουν οι νέοι κυρίαρχοι της περιοχής.

Download PDF

View in repository

Browse all collections