Οι Ευρωπαίοι Εντεταλμένοι Εισαγγελείς ως όργανα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας: ζητήματα περί της άσκησης των λειτουργικών τους αρμοδιοτήτων

Είκοσι περίπου έτη μετά το Corpus Juris, το οποίο για πρώτη φορά εισήγαγε την ιδέα μιας Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου «σχετικά με την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας» συστήνεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως όργανο της Ένωσης με νομική προσωπικότητα, αρμόδιο για την έρευνα, τη δίωξη και την παραπομπή ενώπιον της δικαιοσύνης των δραστών αξιόποινων πράξεων οι οποίες θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης που προβλέπονται στην Οδηγία (ΕΕ) 2017/1371. Δομημένη σε δύο επίπεδα, (α) το Κεντρικό (ή Ευρωπαϊκό) επίπεδο, αποτελούμενο από το Συλλογικό Όργανο, τα Μόνιμα Τμήματα, τον Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα και τους Αναπληρωτές αυτού και τον Διοικητικό Διευθυντή και (β) το Αποκεντρωμένο (ή Εθνικό) επίπεδο, αποτελούμενο από τους Ευρωπαίους Εντεταλμένους Εισαγγελείς, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναμένεται να αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, κυρίως όσον αφορά την ενσωμάτωση του θεσμού στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης των κρατών μελών. Αυτό καθίσταται ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, οι οποίοι από τη μια πλευρά θα αναλάβουν το επιχειρησιακό σκέλος των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ενεργώντας για λογαριασμό της, από την άλλη πλευρά όμως θα ασκούν τα καθήκοντά τους στα κράτη μέλη, έχοντας τις ίδιες εξουσίες με τους εθνικούς εισαγγελείς, όσον αφορά την έρευνα, τη δίωξη και την παραπομπή των υποθέσεων ενώπιον της δικαιοσύνης. Ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, η οποία διατηρεί τους θεσμούς του Ανακριτή και των Δικαστικών Συμβουλίων, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο αυτοί δύνανται να συνεχίσουν να λειτουργούν σε αρμονία με το σύστημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, το οποίο ακολουθεί το λεγόμενο «Εισαγγελικό» μοντέλο, που επιφυλάσσει για τον Εισαγγελέα μια κυρίαρχη θέση στην προδικασία. Μια συγκριτική θεώρηση της υποδοχής του θεσμού των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων στη Γαλλία και το Βέλγιο είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την κριτική θεώρηση της ένταξης του θεσμού στη χώρα μας με το ν. 4786/2021 και τη διατύπωση κάποιων προτάσεων.