Σερβία: ο τελευταίος βαλκανικός σύμμαχος της Ρωσίας

Η εργασία εξετάζει την περίπλοκη φύση των σερβορωσικών σχέσεων υπό το θεωρητικό πρίσμα των εθνικών συμφερόντων του Hans Morgenthau. Αποτελεί μια ποιοτική περιπτωσιολογική έρευνα βασισμένη μεθοδολογικά στην μελέτη ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων βιβλιογραφικών πηγών που αποσκοπεί να αναλύσει τις επιμέρους πτυχές της ρωσοσερβικής «ειδικής σχέσης», όπως προκύπτουν από την σύνθεση της σερβικής ιδιάζουσας εξωτερικής πολιτικής και των ρωσικών βαλκανικών φιλοδοξιών που τροφοδοτούν τα εκατέρωθεν εθνικά συμφέροντα. Η ανάλυση ξεκινά από τη θεωρητική θεμελίωση της έννοιας των εθνικών συμφερόντων στη ρεαλιστική παράδοση των διεθνών σχέσεων, εστιάζοντας στις κατηγορίες τους (ζωτικά, δευτερεύοντα, μόνιμα, μεταβλητά, γενικά, ειδικά). Στη συνέχεια, εξετάζονται οι συστημικοί και εσωτερικοί παράγοντες που επιτρέπουν τη στρατηγική εξισορρόπηση της Σερβίας μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, οι στόχοι και τα μέσα της ρωσικής βαλκανικής πολιτικής, καθώς και η μεταξύ τους αλληλεπίδραση που διαμορφώνει τη σύγχρονη διμερή προσέγγιση. Το τελευταίο κεφάλαιο μεταφέρει τα δεδομένα από τη θεωρία στην πράξη, κατηγοριοποιώντας τα σημαντικότερα εθνικά συμφέροντα των δύο κρατών και εξετάζοντας τη συμβατότητά τους. Τα ευρήματα της μελέτης αποκαλύπτουν ότι οι σχέσεις Βελιγραδίου-Μόσχας δεν αποτελούν ούτε μια μονολιθική συμμαχία ούτε μια απλή συνεννόηση για επιμέρους ζητήματα. Αντίθετα, συνιστούν μια πραγματιστική εταιρική σχέση όπου σημαντικά συμπληρωματικά και αντικρουόμενα συμφέροντα συνυπάρχουν. Συνεπώς, όσο οι υφιστάμενες συνθήκες παραμένουν αμετάβλητες, οι σερβορωσικές σχέσεις θα παραμένουν στενές, ακριβώς επειδή προωθούν σημαντικά εθνικά συμφέροντα των δύο κρατών. Τα εν λόγω συμπεράσματα συμβάλλουν στη βαθύτερη κατανόηση της βαλκανικής γεωπολιτικής και της δυναμικής αλληλεπίδρασης των εθνικών συμφερόντων στη διαμόρφωση της κρατικής συμπεριφοράς.