Προληπτική διπλωματία και το Κυπριακό Ζήτημα : η συμβολή των Ηνωμένων Εθνών

Το θέμα της έρευνάς μου έχει ως τίτλο «Προληπτική Διπλωματία και το Κυπριακό Ζήτημα- Η Συμβολή των Ηνωμένων Εθνών». Στο πρώτο μέρος της εργασίας μου αναφέρομαι στην έννοια της προληπτικής Διπλωματίας, τα είδη, τα μέσα και τα εργαλεία άσκησής της, καθώς και στο πώς έχει εξελιχθεί ιστορικά έως σήμερα και τη θέση που κατέχει στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται: 1. στον Dag Hammarskjold, πρώην Γεν Γραμ. του ΟΗΕ και πρώτο που άρθρωσε τον όρο της προληπτικής διπλωματίας 2. στην έκθεση του Γενικού Γραμματέα Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι "Οδηγός για την Ειρήνη" που εγκρίθηκε από την Γεν. Συνέλευση τον Οκτώβριο του 1992 και στην οποία περιέχεται ειδικό κεφάλαιο όσον αφορά την προληπτική διπλωματία 3. και τέλος στην πρόσφατη έκθεση του Γεν. Γραμματέα των Ην. Εθνών Μπαν Κι Μουν για την προληπτική διπλωματία της 26.08.2011. Στο δεύτερο μέρος αναλύονται oι χρονικές εκείνες περίοδοι κατά την πορεία και εξέλιξη του κυπριακού ζητήματος στις οποίες διαφαίνεται ο ρόλος της προληπτικής διπλωματίας του ΟΗΕ κυρίως, αλλά και άλλων διεθνών δρώντων, όπως μεμονωμένων Κρατών- Η.Π.Α, Μεγάλη Βρετανία, Τουρκία, Ελλάδα- καθώς και διεθνών οργανισμών, Ενώσεων, ή Κινημάτων -όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κοινοπολιτεία, το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Η διάκριση των χρονικών περιόδων μελέτης της προληπτικής διπλωματίας στο κυπριακό έχει γίνει ως εξής: α΄περίοδος: 1960-1974 -από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας (1960) και την πρώτη μεγάλη διακοινοτική κρίση του 1963 έως την τουρκική εισβολή του 1974. β΄περίοδος: 1974-1983 -από τη de facto διχοτόμηση της νήσου έως την ανακήρυξη του ψευδοκράτους της Β.Κύπρου το 1983. γ΄περίοδος: 1983-1999 -από το 1983 έως τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι το 1999, όταν αποφασίσθηκε η αποδέσμευση της επίλυσης του Κυπριακού από την ένταξη της νήσου στην ΕΕ. δ΄περίοδος: 1999-2004 -από το 1999 έως το 2004, οπότε και απερρίφθη το Σχέδιο Ανάν από την ελληνοκυπριακή πλευρά με τη διενέργεια δημοψηφίσματος. ε΄περίοδος: 2004-σήμερα-από το 2004 έως σήμερα με τα νέα δεδομένα διεθνών ισορροπιών και συμμαχιών λόγω των ενεργειακών κοιτασμάτων που ανακαλύφθησαν στην περιοχή, σε συνάρτηση και με την οικονομική κρίση που διέρχεται η Κυπριακή Δημοκρατία. Εν κατακλείδι, στο τρίτος μέρος της εργασίας αποτιμάται η άσκηση προληπτικής διπλωματίας της Διεθνούς Κοινότητας στο ζήτημα, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμβολή των ΓΓ του ΟΗΕ. Συμπεράσματα εξάγονται ως προς το εάν τελικά οι προληπτικές αυτές προσπάθειες λειτούργησαν θετικά και ουσιαστικά στο ζήτημα προς την κατεύθυνση αποσόβησης έκρηξης μιας νέας σύγκρουσης μεταξύ των μερών- μέσω και της εξέυρεσης τελικής λύσης- και σε ποιές χρονικές στιγμές συγκεκριμένα επιτεύχθηκε αυτό. Σκοπός της έρευνας είναι, συνεπώς, να καταδειχθεί η σημασία, η λειτουργικότητα και η αποτελεσματικότητα των προληπτικών προσπαθειών της Διεθνούς Κοινότητας σε ένα τόσο σύνθετο και μακροχρόνιο ζήτημα, όπως είναι αυτό του Κυπριακού.