Η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Ενεργειακή πολιτική και διπλωματία: η περίπτωση του αγωγού Trans Adriatic Pipeline

Η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας προσελκύει έντονα το ενδιαφέρον των Υπερδυνάμεων, αλλά και των ευρύτερων χωρών της περιοχής λόγω του τεράστιου πλούτου της σε ενεργειακά αποθέματα. Η κυριαρχία στην περιοχή συνεπάγεται και ενεργειακή κυριαρχία σε διεθνές επίπεδο. Δρώντες ,όπως οι ΗΠΑ,η Ρωσία,η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και πολλοί ακόμα διεκδικούν το μερίδιο τους στην περιοχή.Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται η σημασία της χάραξης ενεργειακής πολιτικής μέσω των αγωγών. Στην παρούσα εργασία,θα αναλυθούν με σαφήνεια, οι στόχοι και οι πολιτικές τριών μεγάλων ενεργειακών δρώντων της περιοχής, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να γίνει κατανοητή η σημασία της και η συμβολή της στις ενεργειακές εξελίξεις.Στη συνέχεια,για να γίνει περισσότερο κατανοητή η πολιτική των αγωγών , θα παρατεθεί η ανάλυση της δημιουργίας του διαδριατικού αγωγού TAP και η επιρροή που είχε στις σχέσεις αυτών των χωρών αλλά και στην Ελλάδα. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος ξεκινά με την ανάλυση των συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, καθώς και την παράθεση των στόχων και των επιδιώξεων της στην περιοχή. Αναφέρονται και οι στρατηγικές που έχουν υιοθετηθεί μέχρι σήμερα. Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στην σχέση και την αντιπαλότητα της χώρας με την Ρωσία στην περιοχή,ενώ αναφέρονται και οι κινήσεις της Αμερικής στο εγγύς μέλλον.Τέλος, γίνεται μια καταγραφή και ανάλυση των ενεργειακών και των περιφερειακών δρώντων της περιοχής, που βρίσκονται υπό την αμερικανική επιρροή. Στη συνέχεια, του πρώτου μέρους, γίνεται αναφορά στη χώρα της Ρωσίας.Αναλύονται οι στόχοι και οι πολιτικές της στην περιοχή ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην ρώσικη εταιρεία φυσικού αερίου, τη Gazprom, η οποία έχει καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις. Επιπροσθέτως, παρουσιάζονται οι Ρωσο-ουκρανικές κρίσεις και αναλύεται το πως επηρέασαν τη ροή των γεγονότων και τη διαμόρφωση των ενεργειακών πολιτικών στην περιοχή.Τέλος, στο κομμάτι της Ρωσίας γίνεται μια μικρή αναφορά στο καθεστώς της Κασπίας και τονίζεται η σπουδαιότητα της περιοχής. Στο τέλος του πρώτου μέρους, αναλύεται και η Ε.Ε. ως παρουσία στην περιοχή. Έπειτα από την παράθεση της σχέσης εξάρτησής της με τη Ρωσία, παρουσιάζονται και οι δικοί της στόχοι και πολιτικές που χρησιμοποιεί στην περιοχή.Αναλύονται οι τρόποι επίτευξης των σκοπών της καθώς και η πολύ σημαντική σχέση που διατηρεί με τον ΟΣΕΠ.Η Ενεργειακή κοινότητα αναφέρεται ,ώστε να αναδειχθεί η σημασία του ενεργειακού τομέα για την χάραξη της πολιτικής της Ένωσης.Τέλος, για να δοθεί έμφαση στην προσοχή που δίνει η Ευρώπη στην προστασία του περιβάλλοντος, χρησιμοποιείται η Ελλάδα για να δοθεί σαφέστερη εικόνα της πράσινης ανάπτυξης που προωθείται στην περιοχή. Εν συνεχεία, στο δεύτερο μέρος της εκπόνησης αυτής της εργασίας,μέσω του αγωγού ΤΑΡ , περιγράφονται οι γεωπολιτικές επιρροές μετά τη δημιουργία του και πως μεταβλήθηκαν οι ισορροπίες. Ακόμη, αναλύεται ο λεγόμενος «Πόλεμος των Αγωγών», στην προσπάθεια επιβολής των Υπερδυνάμεων στην περιοχή. Τέλος, καταδεικνύεται ο πολύ σημαντικός ρόλος της Ελλάδας στην κατασκευή και δημιουργία του αγωγού, ενώ το τελευταίο κομμάτι της εργασίας τονίζει, στα πλαίσια της πολιτικής της Ε.Ε. την προσοχή της Κοινοπραξίας του ΤΑΡ, στα περιβαλλοντικά ζητήματα.