Τάσεις διαγενεακής κινητικότητας στην Ελλάδα και συγκριτική μελέτη με τις χώρες της νότιας Ευρώπης

Η διατριβή αυτή επικεντρώνεται στη μελέτη της διαγενεακής κοινωνικής κινητικότητας στην Ελλάδα, παρέχοντας επικαιροποιημένα στοιχεία για τις τάσεις και τα πρότυπα κινητικότητας των ανδρών και γυναικών ηλικίας άνω των 25 ετών. Ο κύριος στόχος της έρευνας είναι να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των ατόμων και των γονέων τους, καθώς και την εξέλιξη των προτύπων κινητικότητας για διαφορετικές ηλικιακές κοορτές γεννημένες κατά την περίοδο 1959-1993. Παράλληλα, επιχειρείται μία σύγκριση των προτύπων κινητικότητας της Ελλάδας και άλλων χωρών της νότιας Ευρώπης. Για τις ανάγκες της ανάλυσης, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από δύο βάσεις δεδομένων, την EU-SILC και την ESS, τα οποία αποκαλύπτουν τις μεταβάσεις των ατόμων μεταξύ διαφορετικών τάξεων προέλευσης και προορισμού. Η κοινωνική τάξη, όπως αυτή ορίζεται από το σχήμα της ESeC, αλλά και το εκπαιδευτικό επίπεδο χρησιμοποιούνται ως κριτήρια κατάταξης των ατόμων και των γονέων τους σε ευρύτερες κατηγορίες. Εφαρμόζοντας τη θεωρία των Μαρκοβιανών συστημάτων και μία πληθώρα μέτρων και δεικτών, η ανάλυση διερευνά το μέγεθος και την κατεύθυνση των μετακινήσεων που λαμβάνουν χώρα στην ελληνική αγορά εργασίας και στον εκπαιδευτικό χώρο, καθώς επίσης και τα επίπεδα της κοινωνικής ρευστότητας. Μαρκοβιανοί πίνακες αποκαλύπτουν τις πιθανότητες μετάβασης, τις εισροές και εκροές μεταξύ των κατηγοριών προέλευσης και προορισμού για διαφορετικές κοορτές, ενώ ένα ευρύ φάσμα απόλυτων και σχετικών δεικτών κινητικότητας, λόγοι πιθανοτήτων και μέτρα απόστασης και ομοιότητας επίσης υπολογίζονται και για τα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα καταγράφουν μετακινήσεις μεταξύ των κοινωνικών τάξεων και των εκπαιδευτικών βαθμίδων, ιδιαίτερα όσον αφορά στα άτομα της νεότερης κοορτής, γεγονός το οποίο συνάδει με τις διαρθρωτικές αλλαγές και τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι κληροδοτούμενες ανισότητες δεν φαίνεται να έχουν εξαληφθεί στο σύνολό τους, αφού τα άτομα προερχόμενα από μη προνομιούχες κοινωνικές τάξεις και από οικογενειακά περιβάλλοντα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου έχουν άνισες ευκαιρίες κοινωνικής και εκπαιδευτικής ανέλιξης.