Οι προκλήσεις του COVID-19 στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Η παρούσα διπλωματική εργασία, με πηγή έμπνευσης τις νέες προκλήσεις που έθεσε η νέα τάξη πραγμάτων ήδη από τα τέλη του 2019, έρχεται να απαντήσει στο καίριο ερώτημα που τίθεται ειδικά και μετά την επίσημη ανακήρυξη του COVID-19 σε πανδημία από τον Γενικό Διευθυντή του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, στις 11 Μαρτίου 2020. Μπροστά στη νέα αυτή απειλή, τα κράτη προσπάθησαν να περιορίσουν τις πιθανές απώλειές τους σε κάθε επίπεδο, προσαρμόζοντας τις εθνικές πολιτικές τους σε θέματα υγείας ανάλογα με το κάθε φορά επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Έτσι, οι πολιτικές τους διαφοροποιήθηκαν κατά τρόπο, ώστε υπήρξαν πολλά κράτη που επέλεξαν πιο χαλαρές αντιδράσεις, στο πνεύμα της λεγόμενης “ανοσίας της αγέλης”, προκειμένου να αποκτήσουν οι πολίτες τους ανοσία στο νέο ιό και να μπορέσουν πιο γρήγορα να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες. Άλλα κράτη, πάλι, όπως και η Ελλάδα, μπροστά στην επέλαση του νέου κορονοϊού και έχοντας πλήρη επίγνωση των σοβαρών ελλειμμάτων σε υλικοτεχνικό και ανθρώπινο δυναμικό στις υγειονομικές τους μονάδες ή λόγω της κατακόρυφης αύξησης των κρουσμάτων και των θανάτων, επέλεξαν πιο δραστικές λύσεις, περιορίζοντας θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες των πολιτών τους, με πρόταγμα και μόνιμο σύνθημα την προστασία της δημόσιας υγείας και του υπέρτατου αγαθού της ζωής. Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, η κατάσταση αυτή θέτει σημαντικά ερωτήματα σε επίπεδο διεθνούς προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τα οποία θα προσπαθήσει και η παρούσα εργασία να επιλύσει στο μέτρο του δυνατού και μελετώντας τη διεθνή και περιφερειακή πρακτική στον ευρωπαϊκό και αμερικανικό χώρο, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία ευάλωτων ομάδων προσώπων. Ακόμα, όμως, θα επιχειρηθεί και μία σύντομη παρουσίαση της προβληματικής της αντιμετώπισης του κορονοϊού μεσούσης μίας ένοπλης σύγκρουσης ή μιας κατάστασης κατοχής, του εφαρμοστέου νομικού πλαισίου, αλλά και της προσαρμογής του στις νέες συνθήκες.