Η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ως έκφανση των διεθνών σχέσεων: το παράδειγμα της Μέσης Ανατολής και του Ισλαμικού Κράτους

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των Διεθνών Σχέσεων στον 21ο αιώνα αποτελεί το φαινόμενο της τρομοκρατίας, το οποίο έλαβε νέες διαστάσεις μέσα από την εμφάνιση του γνωστού «Ισλαμικού Κράτους». Η οργάνωση κατόρθωσε σε μικρό χρονικό διάστημα να αποκτήσει διεθνή φήμη και παρουσία, και να δώσει το δικό της στίγμα στον χάρτη της Μέσης Ανατολής, εν μέσω της βαθιάς κρίσης που ταλανίζει την περιοχή. Το - πρωτοφανές αυτό - κατόρθωμα για την τρομοκρατία σαν θεσμό, κατέστη δυνατό κατά κύριο λόγο διότι το ISIS αξιοποίησε τη χρηματοδότηση που λάμβανε, ώστε να δώσει σάρκα και οστά στον βασικό του πολιτικό στόχο, τη δημιουργία ενός κράτους με την ρεαλιστική χροιά του όρου, υιοθετώντας σύγχρονες πρακτικές, σε συνδυασμό με τις προηγούμενες «εμπειρίες» άλλων οργανώσεων, όπως η Al Qaeda. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να διερευνήσει το πώς η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας μπορεί να αποτελέσει το στοιχείο εκείνο που μετατρέπει μια οργάνωση περιορισμένων δυνατοτήτων σε μια πραγματική απειλή για τη διεθνή ασφάλεια, και πως αυτό είναι ένα δυνάμει πεδίο αντιπαραθέσεων για τα ίδια τα κράτη, καθώς η ενίσχυση ή η καταπολέμηση μιας τρομοκρατικής οργάνωσης συνιστά ουσιαστική πολιτική επιλογή. Το κυρίαρχο, ωστόσο, ερώτημα που απασχολεί την παρούσα εργασία είναι απλό: «Που και πώς βρίσκει τα χρήματα της μια τρομοκρατική οργάνωση;». Μέσα από το παράδειγμα του ISIS, αναλύονται οι βασικές πηγές και πρακτικές της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, τα πιο σημαντικά «κανάλια» διακίνησης των κεφαλαίων της, αλλά αποσαφηνίζονται και έννοιες όπως αυτή του «οργανωμένου εγκλήματος», που συγχέεται τακτικά με αυτήν της τρομοκρατίας στα πλαίσια του ζητήματος της χρηματοδότησης. Παράλληλα, αξιοποιείται η θεωρία του ρεαλισμού, ως ένα χρήσιμο εργαλείο ανάλυσης τόσο του ίδιου του Ισλαμικού Κράτους, όσο και της αντίδρασης της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην νέα αυτή απειλή για την παγκόσμια τάξη. Η παρούσα έρευνα επιδιώκει να αποδώσει μια όσο το δυνατόν πιο σφαιρική εικόνα του ζητήματος της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με σκοπό να τονίσει την σπουδαιότητα της συντονισμένης δράσης των κρατών για την αντιμετώπιση της.