Εμπειρική διερεύνηση του φαινομένου επαναχρησιμοποίησης τεχνικών παραγωγής στην ελληνική οικονομία 1988-1992

Ως γνωστόν, το φαινόμενο της επαναχρησιμοποίησης τεχνικών (‘reswitching of techniques’) έχει ιδιαίτερη σημασία στη θεωρία του κεφαλαίου, των τιμών και της κατανομής του εισοδήματος, διότι ανατρέπει το παραδοσιακό νεοκλασικό θεώρημα περί αντίστροφης σχέσης ανάμεσα στο ποσοστό κέρδους και την ένταση κεφαλαίου του συστήματος. Αν και η θεωρητική ύπαρξη του εν λόγω φαινομένου δεν αμφισβητείται (από τα μέσα της δεκαετίάς του 1960), πολλοί οικονομολόγοι έχουν ασχοληθεί με την ανίχνευση του στον πραγματικό κόσμο. Ωστόσο, η πρώτη συνεκτική προσπάθεια εμπειρικής ανίχνευσης έγινε μόλις πρόσφατα από τους Han και Schefold (2005). Η παρούσα εργασία ακολουθεί τη μέθοδο των Han καιSchefold και επιχειρεί να ανιχνεύσει το φαινόμενο στα πλαίσια συμμετρικών πινάκων εισροών-εκροών απλής παραγωγής (single production) της ελληνικής οικονομίας, για το χρονικό διάστημα 1988-1992. Τα αποτελέσματα στα οποία καταλήγουμε είναι τα εξής: (1) Δεν παρατηρείται η περίπτωση του reswitching. (2) Δεν υπάρχει εμπειρικός πίνακας εισροών-εκροών, ο οποίος να συγκροτεί μία τεχνική παραγωγής που είναι η πλέον ή η λιγότερο κερδοφόρα τεχνική για όλο το φάσμα των τιμών του ποσοστού κέρδους. (3) Παρατηρείται το φαινόμενο της εναλλαγής τεχνικών (‘switching of techniques’). Περίπου το 75% των εναλλαγών των τεχνικών σημειώνεται σε σχετικά υψηλές τιμές του ποσοστού κέρδους. Το αποτέλεσμα της παρούσης έρευνας δεν μειώνει, φυσικά, τη θεωρητική σημασία του reswitching, αλλά καθιστά αναγκαία τη διεύρυνση του γιατί η πιθανότητα εμφάνισης του, στα πλαίσια εμπειρικών πινάκων εισροών-εκροών, είναι μάλλον μικρή.