Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης σύμφωνα με το άρθρο 932 ΑΚ

Προϋπόθεση για τη θεμελίωση υποχρέωσης προς αποζημίωση σε περίπτωση αδικοπραξίας (ΑΚ 298, 914) αποτελεί η ύπαρξη ζημίας, η οποία όταν επέρχεται σε μη περιουσιακά αγαθά χαρακτηρίζεται ως ηθική βλάβη, η οποία αποκαθίσταται χρηματικά σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 932 ΑΚ. Με το άρθρο αυτό προβλέφθηκε ότι το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης/ ψυχικής οδύνης, σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία. Ζητήματα, ωστόσο προκύπτουν κατά την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου και ειδικότερα ζητήματα ως προς τις προϋποθέσεις εφαρμογής του, τη νομική φύση και το σκοπό της χρηματικής ικανοποίησης, τα νομιμοποιούμενα πρόσωπα, το κρισιμότερο, όμως ζήτημα είναι τα κριτήρια δικαστικής επιμέτρησης του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης, διότι ο νομοθέτης δεν καθιερώνει κριτήρια αξιολόγησης για τον προσδιορισμό της έντασης της επελθούσας κάθε φορά ηθικής βλάβης. Το ζήτημα αυτό εκδηλώνεται με τη διαπίστωση δικαστικών αποφάσεων που περιορίζονται σε απλή αναφορά γενικόλογων παραμέτρων χωρίς να εξειδικεύουν και να αναλύουν τα κριτήρια που επηρέασαν τη δικαστική κρίση, ενώ μάλιστα διχογνωμία υφίσταται και αναφορικά με τη δυνατότητα άσκησης αναιρετικού ελέγχου των δικαστικών αποφάσεων ως προς το «εύλογο» του ποσού της επιδικασθείσας χρηματικής ικανοποίησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι η μελέτη των ανωτέρω ζητημάτων, μέσα από τις παραδοχές της θεωρίας και της νομολογίας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στους προσδιοριστικούς του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης παράγοντες, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί θεωρητικά και νομολογιακά και στο ζήτημα της ελεγξιμότητας της δικαστικής κρίσης για το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Αναφορικά με τη διάρθρωση της εργασίας, αρχικά γίνεται αναφορά στο θεσμό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης μέσω μιας ιστορικής και δικαιοσυγκριτικής επισκόπησης, στο ζήτημα της νομικής φύσης και το χαρακτήρα της αξίωσης για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενώ εν συνεχεία ερευνάται η δυνατότητα αναιρετικού ελέγχου του «ευλόγου» της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης και αναζητείται ο προσδιορισμός των ειδικότερων κριτηρίων για το «εύλογο» της χρηματικής ικανοποίησης. Ευελπιστούμε ότι η παρούσα εργασία θα φωτίσει τις σημαντικότερες πτυχές της χρηματικής αποκατάστασης της ηθικής βλάβης και θα αποδώσει συνοπτικά τις θέσεις της θεωρίας και της νομολογίας γύρω από τα ζητήματα αυτά.