Οργανωμένο έγκλημα και ειδικές ανακριτικές πράξεις

Το οργανωμένο έγκλημα συνιστά ένα διεθνές φαινόμενο, η αντιμετώπιση του οποίου απασχολεί κάθε σύγχρονη κοινωνία. Η υπερδιόγκωση του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος επηρεάζει αρνητικά την ειρήνη, την ανάπτυξη, τη δημοκρατία, τη χρηστή διακυβέρνηση και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι διασυνδέσεις του οργανωμένου εγκλήματος με τη διαφθορά και την τρομοκρατία αποτελούν σημαντική απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια, ενώ οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες έχουν προσαρμοστεί στα νέα διεθνή δεδομένα της παγκοσμιοποίησης, της νέας τεχνολογίας, του διαδικτύου και των διεθνών τραπεζικών πρακτικών και συχνά αποκρύπτουν την παράνομη δραστηριότητα τους κάτω από νόμιμες δραστηριότητες. Πρόκειται για έναν ταυτόχρονα εσωτερικό και εξωτερικό κοινωνικό εχθρό, ο οποίος επιδίδεται αναντίρρητα στην διάβρωση των πολιτειακών και πολιτικών θεσμών και μεταλλάσσεται διαρκώς, προσαρμοζόμενος στις διάφορες ευκαιρίες για αποκόμιση κερδών, που παρουσιάζονται. Το οργανωμένο έγκλημα εξυπηρετεί τις ανάγκες του εκάστοτε πληθυσμού για παράνομα αγαθά και υπηρεσίες. Για την επίτευξη των εγκληματικών στόχων του, χρησιμοποιεί μεθόδους διαφθοράς και χρήση βίας προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιβίωση της οργάνωσης και να διευρυνθούν οι επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Προς αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των μεθόδων του οργανωμένου εγκλήματος και τη συστολή της δραστηριότητας του, σε επίπεδο νομοθετικής πρωτοβουλίας, εισάγονται οι επονομαζόμενες ειδικές ανακριτικές πράξεις, οι οποίες με την ανάπτυξη σύγχρονων ανακριτικών μεθόδων και τεχνικών μέσων, προσφέρονται για την πλήρη εξιχνίαση του οργανωμένου εγκλήματος. Από την άλλη πλευρά, η διεξαγωγή ειδικών ανακριτικών πράξεων δύναται να προσβάλλει ευθέως το στενό πυρήνα ενός κύκλου ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, τόσο των πολιτών όσο και των προσώπων που δύναται να χαρακτηριστούν με την ιδιότητα του κατηγορούμενου. Ειδικότερα στο Πρώτο Κεφάλαιο γίνεται μια αναλυτική περιγραφή των γενικών χαρακτηριστικών που φέρει το οργανωμένο έγκλημα και παραθέτονται αξιόλογες θεωρητικές προσεγγίσεις του κοινωνικού αυτού φαινόμενου. Εν συνεχεία, μνημονεύονται οι υφιστάμενες ομοιότητες και διαφορές του οργανωμένου εγκλήματος, σε σχέση με την τρομοκρατία και το οικονομικό έγκλημα, οι παράγοντες διεθνοποίησης του οργανωμένου εγκλήματος και η διεθνής και εγχώρια νομοθετική αντίδραση. Στο Δεύτερο Κεφάλαιο, γίνεται ενδελεχής αναφορά στα στοιχεία που συγκροτούν την έννοια των ειδικών ανακριτικών πράξεων, στις γενικές και ειδικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη διεξαγωγή τους, καθώς επίσης και στα είδη των ανακριτικών πράξεων αυτών που έχουν κατοχυρωθεί από τον Έλληνα νομοθέτη. Επιπροσθέτως, αναφέρονται οι κίνδυνοι που απειλούν την κοινωνία και το άτομο κατά τη χρήση των ειδικών αυτών πράξεων. Τέλος, στο Τρίτο Κεφάλαιο αναπτύσσονται παραδείγματα διεθνούς και ελληνικής νομολογίας, που αφορούν τη διενέργεια των ειδικών ανακριτικών πράξεων στα πλαίσια αντιμετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος και άλλων εξαιρετικά επαχθών αξιόποινων πράξεων.