Ο ρόλος της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης σε μία νέα πιθανή ισορροπία Δυνάμεως στο Διεθνές Σύστημα

Στην αυγή του 21ου αιώνα αντιμετωπίζουμε πολλές διαφορετικές και συναρπαστικές προκλήσεις μία εκ των οποίων είναι η κατανόηση και η αφομοίωση της νέας τεχνολογικής επανάστασης, η οποία δεν συνεπάγεται τίποτα λιγότερο από μια ολική μεταμόρφωση του σύγχρονου κόσμου. Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση (Fourth Industrial Revolution, 4IR) αποτελεί μία πρωτόγνωρη αλλαγή που όμοιά της δεν έχει γνωρίσει ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα, καθώς μεταμορφώνει ολόκληρα συστήματα, χώρες, εταιρείες, βιομηχανίες και την κοινωνία στο σύνολό της. Οι επιπτώσεις της 4IR, θετικές και αρνητικές στην διαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεως του διεθνούς συστήματος αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας εργασίας. Ειδικά στον τομέα της άμυνας, θα αναλυθεί η νέα στρατιωτική επανάσταση που πυροδοτείται από την 4IR, τόσο όσον αφορά τα οπλικά συστήματα και τα μέσα διεξαγωγής των πολεμικών επιχειρήσεων, όσο και σε αυτό το ίδιο το περιβάλλον διεξαγωγής του πολέμου, με την εισαγωγή νέων μορφών όπως ο κυβερνοπόλεμος, ο αυτόνομος πόλεμος υπό την έννοια της σύγκρουσης στρατιωτικών ρομπότ και αυτοματοποιημένων όπλων και οι πολυχωρικές επιχειρήσεις που επιβάλουν αλλαγές στις στρατιωτικές οργανωτικές δομές των κρατών. Η διαδικασία γρήγορης ένταξης και εκμετάλλευσης των νέων τεχνολογιών στα ήδη υπάρχοντα συστήματα και η αλλαγή νοοτροπίας από τους σύγχρονους στρατούς, αποτελεί ζητούμενο και προϋπόθεση επιτυχίας στο σύγχρονο και μελλοντικό περιβάλλον επιχειρήσεων, γεγονός που θα καταδειχτεί μέσα από παράθεση συγκεκριμένων παραδειγμάτων. Η 4IR είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων στο διεθνές σύστημα και θα δημιουργήσει τις συνθήκες για την ανάδειξη νέων παικτών, σε περιφερειακό κυρίως επίπεδο. Στην εποχή της 4IR μικρές δυνάμεις (πολιτικές, στρατιωτικές, κοινωνικές, οικονομικές, κα) έχουν την ικανότητα να περιορίσουν την εξουσία μεγαλύτερων, μία πραγματικότητα που αλλάζει σταδιακά το σύγχρονο περιβάλλον ασφαλείας. Η τεχνολογική σύγκλιση αναμένεται να επιταχυνθεί στις αμέσως επόμενες δεκαετίες και θα έχει άμεσο στρατηγικό αντίκτυπο στα κράτη, είτε αυτά αντιπροσωπεύουν μικρές, μεσαίες (περιφερειακές) ή μεγάλες δυνάμεις (υπερδυνάμεις). Αυτή η νέα πραγματικότητα αναμένεται να προκαλέσει σημαντικά γεωπολιτικά προβλήματα και να διαταράξει τη διατήρηση της ισορροπίας στο διεθνές διακρατικό σύστημα. Καθοδηγούμενα λοιπόν από τις αλλαγές που φέρνει η 4IR, τα κράτη επιβάλλεται να υιοθετήσουν ένα νέο modus vivendi και προσαρμοστούν στις νέες προκλήσεις ενός νέου πολυπολικού περιβάλλοντος, προκειμένου να διαμορφωθεί μία νέα ισορροπία στο διεθνές σύστημα, που θα εξασφαλίσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια. Ήδη γινόμαστε μάρτυρες μίας μετατόπισης του κέντρου βάρους της παγκόσμιας οικονομικής ισχύος και βιομηχανικής παραγωγής από τις ΗΠΑ και την ΕΕ προς την Ασία, γεγονός που προκαλεί ευρεία ανακατανομή ισχύος μεταξύ των κρατών, με άμεσες επιπτώσεις επί της γεωπολιτικής τους θέσης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, όσα κράτη προβούν σε έγκαιρη και σωστή ανάγνωση του νέου περιβάλλοντος και καταφέρουν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις εκμετάλλευσης των ευκαιριών, έχουν σοβαρές πιθανότητες να αναβαθμίσουν τον γεωπολιτικό τους ρόλο, αυξάνοντας το ειδικό τους βάρος στο διεθνές σύστημα. Η εργασία ολοκληρώνεται με παράθεση συγκεκριμένων προτάσεων προκειμένου η Ελλάδα να προσαρμοστεί στο νέο διεθνές περιβάλλον, όπως η αλλαγή σε σημαντικό βαθμό του παραγωγικού της μοντέλου και η στροφή της προς την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες.