Η γεωπολιτική της αναπτυξιακής βοήθειας: η περίπτωση της Ουκρανίας σε σχέση με Ρωσία και Ε.Ε.

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι α) να εξετάσει τη γεωπολιτική της αναπτυξιακής βοήθειας και πώς αυτή χρησιμοποιήθηκε μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τις Μεγάλες Δυνάμεις, Αμερική και ΕΣΣΔ και β) να μελετήσει τις επιλογές της Ουκρανίας ως λήπτριας χώρας της αναπτυξιακής βοήθειας της Ε.Ε. και της Ρωσίας και το πώς αυτές επηρέασαν και επηρεάζουν την αναπτυξιακή της πορεία στο σύνολο. Από τη ρωσική σφαίρα επιρροής στην οποία βρισκόταν για χρόνια η Ουκρανία, η Ε.Ε. με την αναπτυξιακή της βοήθεια και την ασαφή μεν αλλά υπαρκτή πιθανότητα να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, άρχισε να κερδίζει έδαφος και επιρροή. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσική Ομοσπονδία πάλεψε να δημιουργήσει ένα νέο είδος εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο ο οποίος δεν ήταν πια διπολικός. Η αύξηση της διπλωματίας και των οικονομικών κινήτρων αποτέλεσαν το κύριο εργαλείο της Μόσχας για να διατηρήσει την επιρροή της στο εγγύς εξωτερικό. Πρωτοβουλίες ήπιας δύναμης που μπορούν να χωρέσουν χονδρικά σε ένα μοντέλο εξωτερικής βοήθειας από τη Ρωσική Ομοσπονδία στις χώρες του εγγύς εξωτερικού και συγκεκριμένα στην Ουκρανία, έρχονται σε διάφορες μορφές: επιδοτήσεις φυσικού αερίου και προνομιακές τιμές, βοήθεια σε είδος και οικονομικές επενδύσεις. Η Ουκρανία με την ιδιαίτερα σημαντική πολιτική, πολιτιστική και γεωγραφική σημασία της, αποτελεί πεδίο διαμάχης μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η χρήση της ξένης βοήθειας, σε όποια μορφή κι αν παρουσιάζεται, και της διπλωματίας, κύριο στόχο έχουν την προώθηση των πολιτικών συμφερόντων τόσο της Ρωσίας όσο και της Ε.Ε.. Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η εξωτερική βοήθεια και η ήπια ισχύς παίζουν έναν κρίσιμο ρόλο στο γεωπολιτικό αυτό παιχνίδι. Το ερώτημα που προκύπτει εν τέλει είναι: Πώς επηρεάζεται η ανάπτυξη της ίδιας της Ουκρανίας στη γεωπολιτική αυτή σκακιέρα;