Η διεθνής ευθύνη για παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου τελούμενες σε ένοπλες συρράξεις : η κρατική και ατομική ποινική ευθύνη σε κίνηση

Η γενοκτονία 800.000 αμάχων στη Ρουάντα, η εθνοκάθαρση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, στο Guantanamo, στις φυλακές Abu Graheb του κατεχόμενου Ιράκ, στο Κόσοβο, την Τσετσενία, οι επιθέσεις αυτοκτονίας –απάντηση σε άνισους πολέμους, με τη συνακόλουθη, ελλιπή και αποσπασματική, απόδοση ευθυνών, σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο, εκφράζουν τη στόχευση της παρούσας διατριβής. Οι μαζικές αυτές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου –τα εγκλήματα, δηλαδή, πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και η γενοκτονία- τελούνται από άτομα. Η σοβαρότητα, η έκταση και η συστηματικότητά τους, όμως, συνεπάγονται, παράλληλα, την εμπλοκή ενός ή περισσοτέρων κρατικών μηχανισμών, αποτελώντας το σημείο συνάντησης της διεθνούς κρατικής ευθύνης ,με την ατομική ποινική ευθύνη. Η συνάντηση αυτή αναλύεται διεξοδικά στη διατριβή, μέσα από την παράλληλη εξέταση γενικών κανόνων απόδοσης διεθνούς ευθύνης σε κράτη και καταλογισμού ποινικής ευθύνης σε άτομα, ανεξάρτητα από τη θέση τους στην ιεραρχία. Αποφεύγεται κάθε απόπειρα διαμόρφωσης ενιαίου πλαισίου κανόνων διεθνούς ευθύνης κρατών και ατόμων, με κοινούς κανόνες καταλογισμού και συνεπειών, αντίθετα προάγεται η παράλληλη διερεύνηση που διατηρεί την αυτοτέλειά τους, αναγνωρίζοντας την αλληλεπίδρασή τους, σ’ επίπεδο θεωρίας και πρακτικής. Στόχος της διατριβής, η επανεκτίμηση της θέσης της κρατικής ευθύνης στο υπό εξέταση πεδίο, μέσα από την ανάλυση της αντίδρασης της διεθνούς κοινότητας στις παραβιάσεις του ανθρωπιστικού δικαίου (από το Ιράκ του 2001, στο Ιράκ 2004) και μέσα από την παρουσίαση του αξιόλογο έργου των Διεθνών Ποινικών Δικαστηρίων (ΔΠΔΓ, ΔΠΔΡ, ΔΠΔ κ.α.), ώστε να επισημανθεί ο κίνδυνος χρησιμοποίησης της ατομικής ευθύνης ως προπέτασμα για να καλυφθεί η κρατική ευθύνη. Διαφορετικά κινδυνεύει η ίδια η αξιοπιστία του διεθνούς δικαίου.