Progressive Rock : το προοδευτικό ρεύμα στο Rock του '70

Η συγκεκριμένη εργασία έχει ως θέμα της, το Progressive Rock, ένα μουσικό είδος που πρωτοεμφανίστηκε κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’60 και έφτασε στην πλήρη ακμή του κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70. Πρόκειται για την προοδευτική έκφανση της Rock μουσικής. Το Progressive Rock αποτελεί την πιο καλλιτεχνική, φιλοσοφική, την πιο «διανοουμενίστικη» πλευρά της Rock μουσικής. Οι σχέσεις του Προοδευτικού Rock με τις άλλες τέχνες ήταν πολύ στενές, η έμπνευση από τη λογοτεχνία σχεδόν κανόνας, οι στίχοι πιο υπερβατικοί και βαθυστόχαστοι, η εικόνα και ο τρόπος παρουσίασης της μουσικής αυτής ήταν πιο θεατρικός, η δισκογραφία του παρουσίαζε έργα ολοκληρωμένα κατά το πρότυπο, πολλές φορές των μεγάλων κλασικών συνθετών, πολλές φορές οι δίσκοι ήταν θεματικοί (concept), η τεχνική αρτιότητα των μουσικών ήταν από τις υψηλότερες στο χώρο του Rock τόσο σε πρακτικό όσο και σε θεωρητικό επίπεδο… Η άποψη του γράφοντος είναι πως το Progressive Rock αποτελεί ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό φαινόμενο, το οποίο μελετώντας κανείς, μπορεί να συνάγει ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τους δημιουργούς που δραστηριοποιήθηκαν και έδρασαν μέσω αυτού, για το κοινό που ήρθε σ’επαφή και ακολούθησε τη μουσική αυτή, αλλά και για τη συνεισφορά του στο πολιτιστικό τοπίο των τελευταίων δεκαετιών. Δυστυχώς τις περισσότερες φορές το Progressive Rock αγνοείται ως είδος, καθώς τίθεται συνήθως υπό από τη γενικότερη κατηγορία του Rock στις όποιες αναλύσεις και σχετικές μελέτες έχουν γίνει κι έτσι δεν επιχειρείται μια ιδιαίτερη εξέτασή του ενώ η σχετική βιβλιογραφία είναι μικρή. Αυτός είναι και ο λόγος που στην παρούσα εργασία επιχειρείται να γίνει μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση αυτού του ρεύματος, (μέσα στα πλαίσια και τους περιορισμούς που θέτει μια τέτοια εργασία βεβαίως), ώστε να εντοπιστούν και να αναδειχθούν οι πολιτιστικές του αναφορές και να αναζητηθεί κατά πόσον η μουσική αυτή αποτέλεσε μια πραγματική πρόταση στον κόσμο των τεχνών. Κάτι τέτοιο επιχειρείται μέσα από μια εξέταση του είδους αυτού από μουσικολογική, κοινωνιολογική και πολιτιστική άποψη καθώς και από την ανάλυση παραδειγματικών περιπτώσεων ώστε να φανεί πώς τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν το είδος αυτό έπαιρναν σάρκα και οστά. Πρότυπό μας είναι το συγκρότημα των Eloy, ένα γερμανικό συγκρότημα το οποίο θεωρείται από τα πιο χαρακτηριστικά του Progressive Rock, μέσης έως και χαμηλής δημοφιλίας, αλλά γνωστό σε πολύ μεγάλο βαθμό σε όσους ασχολούνται συστηματικά με το είδος αυτό. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε αντιπροσωπευτικό για τους σκοπούς της παρούσας εργασίας. Η εργασία αποτελείται από τρία μέρη: Στο πρώτο μέρος επιχειρείται μια γενικότερη προσέγγιση της Rock μουσικής μέσω αναφορών στη δεκαετία του ’60, στις μουσικές ρίζες του Rock, στα βασικά χαρακτηριστικά του καθώς και στα γένη του. Στο δεύτερο μέρος γίνεται αναλυτική παρουσίαση του Progressive Rock μέσω μιας μουσικολογικής και κοινωνιολογικής προσεγγίσεως. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της εργασίας επιχειρείται η μελέτη της περίπτωσης των Eloy. Η εργασία καταλήγει με το συμπέρασμα ότι το Progressive Rock υπήρξε το κύριο μουσικό ρεύμα στο πεδίο της σύγχρονης μουσικής που έθεσε ως ιδανικό του την αναζήτηση της χαμένης πνευματικότητας και αντιστάθηκε καλλιτεχνικά στην αποπνευματοποίηση του σύγχρονου ανθρώπου.