Η σημασία της πρωτοκαθεδρίας: ένα περιγραφικό μοντέλο σχηματισμού κομματικών συνασπισμών, με εφαρμογή στην περίπτωση του πορτογαλικού κομματικού συστήματος

Στόχος της εργασίας είναι να προτείνει μια απάντηση στο ερώτημα αναφορικά με τον μηχανισμό που αφενός επιτρέπει και αφετέρου προκαλεί την επιλογή κομμάτων της ΣΔ και κομμάτων της ΡΑ για συμμετοχή σε κοινό συνασπισμό στο πλαίσιο του επιβαρυμένου από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης ευρωπαϊκού νότου. Εξετάζουμε τις στρατηγικές επιλογές των κομμάτων, εκκινώντας από μείζονες υποθέσεις των επάλληλων θεωρητικών πεδίων που άπτονται του ζητήματος, τις οποίες συνδυάζουμε με τρόπο που να ενισχύει την ευρετική δυναμική ενός σχήματος που περιγράφει τη θέση των δρώντων και τις διαθέσιμες επιλογές τους. Χρησιμοποιούμε ερμηνευτικές κατηγορίες της θεωρίας της σύγκρουσης (πόροι, ρόλοι, αξίες) προκειμένου να οργανώσουμε τις ορθολογικές επιλογές των δρώντων, με τρόπο που να αναδεικνύει τις στρατηγικές διαστάσεις τους στο πλαίσιο του κομματικού ανταγωνισμού. Στη συνέχεια προχωρούμε στην ιστορικο-γενετική γείωση των δρώντων (σοσιαλδημοκρατική κομματική οικογένεια και ριζοσπαστική αριστερή κομματική οικογένεια), η οποία καθορίζει την ιδεολογική φυσιογνωμία τους και, κατ’ επέκταση, τις επιλογές τους. Τέλος, συνδυάζοντας όλα τα προηγούμενα διατυπώσαμε μια σειρά από υποθέσεις, με εφαρμογή στην περίπτωση του πορτογαλικού κομματικού συστήματος. Με τον τρόπο αυτόν, προσπαθούμε να κατανοήσουμε γιατί το κόμμα της ΣΔ και τα κόμματα της ΡΑ στην Πορτογαλία επέλεξαν το 2015 να συμμετάσχουν σε έναν κοινό συνασπισμό, ο οποίος έλαβε τη μορφή της κυβέρνησης μειοψηφίας «συμβολαιακού» τύπου. Το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από την έρευνα αυτή είναι ότι τα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας και της ριζοσπαστικής αριστεράς στην Πορτογαλία, και μπορούμε να υποθέσουμε βάσιμα ότι αυτό έχει ευρύτερη ερμηνευτική σημασία με εφαρμογή και σε άλλα κομματικά συστήματα, εμπλέκονται σε μία σχέση ανταγωνιστικής συμβίωσης με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, καθορισμένα τόσο από το άνισο μέγεθός τους, όσο και από την ιδεολογική τοποθέτηση που συνεπάγεται η ιστορικο-γενετική τους προέλευση.