Η διάκριση μεταξύ νομισματικής και οικονομικής πολιτικής και ο ρόλος της ΕΚΤ

Ως συνέπεια της χρηματοοικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης του 2008-2012, η ΕΚΤ έλαβε μέτρα που ισορροπούν μεταξύ νομισματικής και οικονομικής πολιτικής, προκειμένου να υποστηρίξει τις τιμές των ομολόγων κρατών-μελών της Ευρωζώνης που βρέθηκαν στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Οι ενέργειες της ΕΚΤ, μέσω του προγράμματος Outright Monetary Transactions – OMT, απέτρεψαν την κατάρρευση της Ευρωζώνης αλλά δημιούργησαν αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητά τους. Μέλη του γερμανικού πολιτικού συστήματος προσέφυγαν στο Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας πως η ΕΚΤ έδρασε εκτός των αρμοδιοτήτων της (ultra vires) αναλαμβάνοντας το ρόλο του δανειστή έσχατης ανάγκης κατά παράβαση του άρθρου 123 ΣΛΕΕ. Το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο υπέβαλε προδικαστικό ερώτημα προς το ΔΕΕ, το οποίο αποφάσισε πως οι πράξεις της ΕΚΤ είναι καθ΄ όλα νόμιμες και εντάσσονται στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής, εντός των αρμοδιοτήτων της. Παρόμοια διαδικασία ακολουθήθηκε και για τον έλεγχο συμβατότητας του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, στο οποίο εντάσσεται το πρόγραμμα PSPP (Public Sector Purchase Programme), με τη διαφορά πως το Δικαστήριο της Καρλσρούης αμφισβήτησε ανοιχτά την δεύτερη απόφαση του ΔΕΕ, θέτοντας σε κίνδυνο τη συνέχεια του προγράμματος. Σκοπός της ανάλυσής μας είναι να σκιαγραφήσουμε τα χαρακτηριστικά της νομισματικής και της οικονομικής πολιτικής/διακυβέρνησης της ΕΕ, ώστε να διακρίνουμε αν είναι ξεκάθαρα τα όριά τους και να αξιολογήσουμε το πως εντάσσεται η δράση της ΕΚΤ εντός αυτών των πεδίων πολιτικής. Απαραίτητο εφόδιο σε αυτή την προσπάθεια είναι η ανάλυση της δομής της ΟΝΕ, καθώς και του θεωρητικού πλαισίου που καθόρισε τη δημιουργία της. Επιπλέον, προσεγγίζεται το ζήτημα της χάραξης του Σχεδίου Ανάκαμψης για την Ευρώπη, στο οποίο περιλαμβάνεται το Ταμείο Ανάκαμψης “NextGenerationEU” που συνιστά μια πρωτόλεια προσπάθεια έκδοσης κοινού χρέους. Για την προσέγγιση των ανωτέρω ζητημάτων ανατρέχουμε σε νομικά κείμενα, άρθρα και βιβλιογραφία.