Το φαινόμενο της φτώχειας στην Ε.Ε και η συγκριτική του διάσταση με τον αναπτυσσόμενο Νότο

Η φτώχεια ως φαινόμενο απασχολεί τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα της ανθρωπότητας και σχετίζεται με θεμελιώδεις αρχές όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η ποιότητα ζωής. Ο Ο.Η.Ε από την σύστασή του και έπειτα θίγει το ζήτημα της φτώχειας με πολλές αναφορές του διεθνοποιώντας το. Μέσα από τον Καταστατικό του Χάρτη αλλά και από την Οικουμενική Διακήρυξη Δικαιωμάτων του Ανθρώπου τονίζεται η καταπολέμηση της φτώχειας αλλά και οι έννοιες απασχόληση, εργασία, εκπαίδευση που συνδέονται με το συγκεκριμένο φαινόμενο. Αυτές τις έννοιες τις έχει ενσωματώσει ύστερα και η Ε.Ε όπως γίνεται στην ΣΛΕΕ. Σε διεθνές επίπεδο ο φτωχός ορίζεται με 1,90 δολάρια/ημέρα όριο που υποδηλώνει την ακραία φτώχεια. Τα αίτια διάδοσης του φαινομένου ποικίλλουν, αποικιοκρατία, ασθένειες, γεωγραφία, θεσμοί κατέχουν ιδιαίτερο ρόλο σε αυτή την εξέλιξη. Τα προβλήματα της φτώχειας δεν εστιάζονται μόνο στην χρηματική προσέγγιση αλλά έχουν και άλλες διαστάσεις όπως απασχόληση, πρόσβαση σε εκπαίδευση, υγεία, ενέργεια που επηρεάζουν το επίπεδο διαβίωσης σε καθημερινή βάση. Βέβαια, η φτώχεια δεν αφορά αποκλειστικά τον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά από το 2008 αφορά και την Ε.Ε. Εξαιτίας της χρηματοπιστωτικής κρίσης και τα μέτρα λιτότητας χάθηκαν χιλιάδες θέσεις εργασίας και μεγάλο μέρος του πληθυσμού φτωχοποιήθηκε. Δεν εξετάζεται η ακραία φτώχεια όπως στις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά η σχετική φτώχεια καθώς αφορά το πλαίσιο της κοινωνίας γενικότερα. Ο φτωχός ορίζεται με βάση το επίπεδο διαβίωσης στο κοινωνικό σύνολο στο οποίο εντάσσεται. Ο βασικός δείκτης είναι ο δείκτης AROPE όπου μετράει το εισόδημα βάση του 60% εθνικού διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος, την υλική στέρηση και εργασιακή ένταση. Άλλες παράμετροι που λαμβάνονται υπόψη είναι η εκπαίδευση, η ανεργία αλλά και οι νέες κατηγορίες NEETs και working poor που αναδύθηκαν από την κρίση και έπειτα. Η συνεισφορά της Ε.Ε είναι ιδιαίτερα σημαντική τόσο στα κράτη-μέλη της Ε.Ε όσο και σε διεθνές επίπεδο. Εντός Ε.Ε μέσα από το ΕΚΤ, το Πακέτο Γιούνκερ, την Agenda 2030 και την Στρατηγική Ευρώπη 2020 γίνεται η προσπάθεια για καταπολέμηση της φτώχειας, βελτίωση της εκπαίδευσης και απασχόλησης. Αντίστοιχα σε διεθνές επίπεδο η Ε.Ε μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης εφαρμόζει προγράμματα για την εξάλειψη της φτώχειας σε τρίτες χώρες. Η υλοποίηση των προγραμμάτων πρέπει να γίνεται με βάση τις ανάγκες της εξεταζόμενης περιοχής και να μην έχουν οριζόντια εφαρμογή ώστε να είναι πιο αποτελεσματικά. Συνεπώς, παρά την διαφοροποίηση της προσέγγισης στην έννοια του φτωχού μεταξύ Ε.Ε και αναπτυσσόμενων χωρών, τα προβλήματα παραμένουν και χρήζουν επίλυσης. Ο φτωχός στην Ε.Ε μπορεί να μην θεωρείται ακραία φτωχός όπως προκύπτει σε διεθνές επίπεδο, ωστόσο τα προβλήματα που υφίσταται τον φέρνουν σε μειονεκτική θέση προς την υπόλοιπη κοινωνία και απειλείται με κοινωνικό αποκλεισμό. Για αυτό τον λόγο η προσέγγιση και επίλυση της ίδιας έννοιας πρέπει να γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.