Στρατηγική παράλυση απο αέρος

Η παρούσα μελέτη αφορά την κριτική εξέταση της θεωρίας της στρατηγικής παράλυσης από αέρος, η οποία αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το κύριο επιχείρημα της θεωρίας είναι ότι η τεχνική εξέλιξη και συγκεκριμένα η έλευση των όπλων ακριβείας, η τεχνολογία αορατότητας και χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth/ Low observability) καθώς και η πληροφοριακή επανάσταση έκανε ικανή την επικράτηση σε έναν πόλεμο με την χρήση αποκλειστικά και μόνο της αεροπορικής ισχύος σε στρατηγικό επίπεδο, αποφεύγοντας μια αιματηρή και οδυνηρή χερσαία αντιπαράθεση. Κύριο μοτίβο της θεωρίας αποτελεί όχι η καταστροφή των εχθρικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά η παράλυση, αποδιάρθρωση και εξουδετέρωση της εχθρικής ηγεσίας και της θέλησής της να μάχεται. Οι δύο κύριοι θεωρητικοί στα διδάγματα των οποίων στηρίχθηκε η θεωρία είναι δύο Αμερικανοί Σμήναρχοι οι John Boyd και John Warden. Η προσέγγιση του Boyd αφορά περισσότερο το ηθικό, πνευματικό και ψυχολογικό πεδίο και πρεσβεύει την ψυχολογική παράλυση του αντιπάλου. Χρησιμοποιώντας τον βρόχο Παρατήρηση – Προσανατολισμό – Απόφαση - Δράση (ΠΠΑΔ), θεωρεί την στρατηγική ως ένα παιχνίδι απομόνωσης και αλληλεπίδρασης στο οποίο θα κερδίσουμε αν αναγκάσουμε τον εχθρό να κλειστεί στον εαυτό του και να απομονωθεί. Η θεωρία στρατηγικής παράλυσης του Warden αφορά περισσότερο την φυσική παράλυση του εχθρού. Χρησιμοποιεί το μοντέλο των πέντε δακτυλίων για την ανάλυση του εχθρού ως σύστημα και την εξεύρεση των κέντρων βάρους εντός αυτών, με έμφαση στην προσβολή της αντίπαλης ηγεσίας. Ο τρόπος επιχειρήσεων πρέπει να είναι ταχύς με παράλληλη προσβολή σημαντικών στόχων σε όλους τους δακτυλίους. Στην εργασία εξετάζονται δύο εμβληματικές κατά τους υποστηρικτές της περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόστηκε, ο πρώτος πόλεμος του Κόλπου (Operation Desert Storm) και η επέμβαση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο (Operation Allied Force). Και στις δύο περιπτώσεις παρότι η αεροπορική ισχύς έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στην έκβαση της σύγκρουσης υπήρξαν και άλλοι παράγοντες που βοήθησαν τόσο στο στρατιωτικό όσο και στο διπλωματικό πεδίο για την επίτευξη του τελικού αποτελέσματος, ενώ και οι δύο περιπτώσεις αφορούν την επικράτηση της μοναδικής υπερδύναμης (ΗΠΑ), επί ουσιαστικά ανίσχυρων αντιπάλων. Συμπερασματικά, η θεωρία της στρατηγικής παράλυσης από αέρος παρά την ελκυστικότητά της, παρουσιάζει σοβαρά ελαττώματα και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με πολλή προσοχή ιδίως όταν μικρές χώρες προσπαθούν με αυτήν να υποκαταστήσουν αριθμητική ή/και την ποιοτική μειονεξία τους. Ωστόσο, παρά την αδυναμία της θεωρίας να προσφέρει μια ολοκληρωμένη στρατηγική αντιμετώπισης και επικράτησης επί ενός αντιπάλου, ορισμένα από τα διδάγματά της μπορούν να εφαρμοστούν σε επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο. Παράλληλα , η θεωρία του ηθικού πολέμου του Boyd προσφέρει μια πολύ καλή τακτική αντιμετώπισης του αντιπάλου από τον καιρό της ειρήνης, ενώ το μοντέλο των πέντε δακτυλίων του Warden μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση και κατανόηση των δυνατοτήτων δυνητικών αντιπάλων.