Η έννοια και η διαχείριση του λειτουργικού κινδύνου : η περίπτωση των ελληνικών τραπεζών για την περίοδο 2013-2015

Στο πλαίσιο της διπλωματικής εργασίας ένας από τους βασικούς σκοπούς είναι να δοθεί έμφαση, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, η έννοια του Λειτουργικού Κινδύνου για να αποδοθεί σωστά η σημασία του για τις σύγχρονες επιχειρήσεις. Επιπρόσθετα, επιχειρείται να δοθεί βαρύτητα στη σημασία που έχει η Συνθήκη της Βασιλείας για την σταθερότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μέσα από την εργασία δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στο Σύμφωνο της Βασιλείας που έχει ως σκοπό την μακροληπτική αντιμετώπιση των συστημικών κινδύνων του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων Κεφαλαιακής Επάρκειας. Επίσης, μέσα από την εργασία είναι σημαντικό να περιγραφούν με αναλυτικό τρόπο τα χαρακτηριστικά του Λειτουργικού Κινδύνου, η Κεφαλαιακή Επάρκεια και ο δείκτης της. Η διπλωματική εργασία χωρίζεται σε 6 ενότητες. Στην δεύτερη ενότητα υπάρχει η ιστορική αναδρομή του Λειτουργικού Κινδύνου. Επιπρόσθετα, αναλύεται λεπτομερειακά η έννοια του Λειτουργικού Κινδύνου από διάφορους επιστήμονες και από διάφορους οργανισμούς και ο ορισµός που δόθηκε από την Επιτροπή Βασιλείας ΙΙ. Στην ενότητα αυτή, περιγράφεται επίσης και η έννοια του Λειτουργικού Κινδύνου με βάση την ελληνική νομοθεσία. Στην τρίτη ενότητα γίνεται αναφορά στη θέσπιση των Συμφώνων Βασιλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ που επιχειρούν την προφύλαξη του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος από ενδεχόμενους κινδύνους, με τις ολοένα και περισσότερες στοχευμένες δράσεις και αντιδράσεις στις παγκόσμιες εξελίξεις. Τέλος, μέσα από την Συνθήκη της Βασιλείας ΙΙ περιγράφονται αναλυτικά οι 3 Πυλώνες της. Στην τέταρτη ενότητα αναφέρονται διάφορα χαρακτηριστικά του Λειτουργικού Κινδύνου. Πρώτα από όλα, γίνεται μία αναφορά για τις βασικότερες πηγές του Λειτουργικού Κινδύνου, δίνονται πληροφορίες για τα ζημιογόνα γεγονότα που προκαλούνται στον Λειτουργικό Κίνδυνο ανά κατηγορίες και αναλύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κινδύνου αυτού καθώς και οι διαφορές του σε σχέση με τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο αγοράς. Στην ενότητα αυτή, επίσης παρουσιάζονται οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των Λειτουργικών και των χρηματοοικονομικών κινδύνων, το πλαίσιο παρακολούθησης ζημιών από γεγονότα Λειτουργικού Κινδύνου και αναλύονται τα φαινόμενα του Λειτουργικού Κινδύνου. Επιπρόσθετα, αναφέρονται δύο περιπτώσεις του Λειτουργικού Κινδύνου για το τι μπορεί να είναι, δίνονται πληροφορίες για τη διαχείριση του Λειτουργικού Κινδύνου, για το διαχωρισµό λειτουργικών γεγονότων ανάλογα µε τη συχνότητα και τη σφοδρότητα τους και για τη σηµασία του Λειτουργικού Κινδύνου για τη σύγχρονη επιχείρηση. Στην συνέχεια παρουσιάζεται το ολοκληρωμένο πλαίσιο της διαχείρισης του Λειτουργικού Κινδύνου των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και αναλύονται οι βασικές αρχές για την διαχείριση του Λειτουργικού Κινδύνου. Ένα ακόμα κομμάτι που θα αναπτυχθεί σε αυτήν την ενότητα είναι οι τρόποι αντιμετώπισης του Λειτουργικού Κινδύνου και το κατά πόσο κοστίζει ο Λειτουργικός Κίνδυνος στις τράπεζες. Στην πέμπτη ενότητα αναπτύσσεται με αναλυτικό τρόπο η Κεφαλαιακή Επάρκεια. Πρώτα από όλα, δίνεται ένας ορισμός της Κεφαλαιακής Επάρκειας και του δείκτη της. Στην συνέχεια αναφέρονται οι μέθοδοι υπολογισµού της Κεφαλαιακής Επάρκειας σύµφωνα µε την Επιτροπή Βασιλείας και αναφέρονται επιγραμματικά έξι προσεγγίσεις υπερπήδησης των προβλημάτων που δημιουργεί ο Λειτουργικός Κίνδυνος. Στην ενότητα αυτή, επίσης υπάρχει μία εκτενής περιγραφή των μεθόδων υπολογισμού της Κεφαλαιακής Επάρκειας. Στην έκτη ενότητα περιλαμβάνεται το εμπειρικό μέρος της διπλωματικής εργασίας. Στην ενότητα αυτή θα αναλυθεί ο Λειτουργικός Κίνδυνος και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 5 ελληνικές τράπεζες (4 συστημικές και 1 μη συστημική) για τα οικονομικά έτη 2013-2015. Στην συνέχεια θα γίνει μία σύγκριση για την κάθε τράπεζα ως προς τον Λειτουργικό Κίνδυνο και τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας για τα 3 έτη και στο τέλος θα επιχειρηθεί να γίνει μία συγκριτική ανάλυση για τις 5 ελληνικές τράπεζες σε σχέση με τον Λειτουργικό Κίνδυνο και τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας. Ο σκοπός στην διπλωματική εργασία είναι να γίνει κατανοητό πρώτα από όλα το κατά πόσο επηρεάζονται οι ελληνικές τράπεζες από τον Λειτουργικό Κίνδυνο και τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας. Αφού γίνει κατανοητό αυτό, θα προτιμηθούν κάποιοι εναλλακτικοί και καλύτεροι τρόποι αντιμετώπισης που θα μπορούσαν να έχουν οι ελληνικές τράπεζες για τον Λειτουργικό Κίνδυνο και τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας διότι είναι δύο παράγοντες που τις επηρεάζουν ως προς τα ίδια Εποπτικά κεφάλαια, τα άλλα είδη κινδύνου και τον ισολογισμό της κάθε τράπεζας για το κάθε έτος. Τέλος, στην τελευταία ενότητα θα αναπτυχθούν τα συμπεράσματα σχετικά με τον Λειτουργικό Κίνδυνο, τα Σύμφωνα Βασιλείας, την Κεφαλαιακή Επάρκεια και το κατά ποσό μπορούν ο Λειτουργικός Κίνδυνος και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας να επηρεάσουν τις ελληνικές τράπεζες.