Τα ελληνικά λογιστικά πρότυπα (Ν.4308/2014): εμπειρική έρευνα επί των μεταρρυθμίσεων που εισάγονται - μελέτη των επιδράσεων από τις τροποποιήσεις στο προσάρτημα

Η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα και αποτέλεσμα της οποίας είναι η δραματική κρίση χρέους που βιώνει τα τελευταία χρόνια, έχει επιφέρει σημαντικές μεταβολές και ανακατατάξεις σε όλα σχεδόν τα επίπεδα της οικονομικής ζωής. Η νέα αυτή πραγματικότητα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουν ουσιαστικά καταργηθεί τα σύνορα στις διεθνείς συναλλαγές κεφαλαίου και αγαθών έχουν επιφέρει σημαντικές μεταβολές σε όλα σχεδόν τα επίπεδα της οικονομικής ζωής. Οι επιχειρήσεις πλέον αναζητούν κεφάλαια και επενδυτές μέσα από αυτό το διεθνοποιημένο περιβάλλον, ενώ αντίστοιχα οι επενδυτές αναζητούν επικερδείς και ασφαλείς επενδύσεις προκειμένου να τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους. Με βάση το οικονομικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί η ανάγκη για υιοθέτηση κοινών λογιστικών κανόνων και αρχών για την συγκρισιμότητα των οικονομικών καταστάσεων διεθνώς έγινε πιο έντονη από ποτέ. Δεδομένου ότι τα Δ.Λ.Π. απαιτούν υψηλό επίπεδο λογιστικής οργάνωσης, κατέστη φανερό ότι δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν πλήρως από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Για αυτό το λόγο η Ε.Ε. ήδη με την οδηγία 2013/34 έδωσε την ευχέρεια στα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τις γενικές κατευθύνσεις στις ειδικές οικονομικές και επιχειρηματικές συνθήκες της κάθε χώρας. Η Ελλάδα είναι μικρή για να ξοδεύει πόρους στη διατήρηση λογιστικών αρχών και κανόνων, ειδικά σε ένα παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον που έχει όλο και περισσότερο αυξανόμενες ανάγκες λογιστικής επικοινωνίας. Ένα ολοκληρωμένο και σύγχρονο λογιστικό πλαίσιο ελάχιστα αφορά το σχέδιο λογαριασμών, αλλά τους λογιστικούς κανόνες αναγνώρισης και επιμέτρησης καθώς και σύγχρονα υποδείγματα λογιστικών καταστάσεων (παράρτημα Β). Ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις, η Ελλάδα πλέον εφαρμόζει τις ευρωπαϊκές οδηγίες εγκαταλείποντας τους εγχώριους λογιστικούς αυτοσχεδιασμούς. Μέχρι σήμερα μία επιχείρηση ανεξαρτήτως μεγέθους έπρεπε να εφαρμόζει ταυτόχρονα το Ε.Γ.Λ.Σ., τον Κ.Φ.Α.Σ. Ο νόμος 4308/2014 Ε.Λ.Π. δημιουργεί ομαλή διαβάθμιση των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων ανάλογα με το μέγεθός τους, με κλιμακούμενες απαιτήσεις για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις (αρχή think small first). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο το Ε.Γ.Λ.Σ. θεωρήθηκε ξεπερασμένο καθώς η Ελλάδα είχε δημιουργήσει λογιστικούς και φορολογικούς κανόνες τήρησης βιβλίων που ήταν μοναδικοί παγκοσμίως και σταδιακά οι οικονομικές καταστάσεις των Ελληνικών επιχειρήσεων θεωρήθηκε αναγκαίο να καταρτιστούν βάσει των διεθνών κανόνων στηριζόμενες στον κανόνα της ουσίας πάνω από τον τύπο. Ο Ν. 4308/2014 «Ελληνικά λογιστικά πρότυπα, συναφείς ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις» με την εφαρμογή του από 01/01/2015 έρχεται και αλλάζει σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό τους λογιστικούς κανόνες, αλλά και τις διαδικασίες με τις οποίες πραγματοποιούνται οι συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών. Με το νόμο αυτό ενσωματώνεται στο Ελληνικό δίκαιο το λογιστικό σκέλος της νέας κωδικοποιημένης Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2013/34, καθώς επίσης και οι βέλτιστες διεθνείς πρακτικές. Με τον Ν.4308/2014 εισήχθη ένα νέο λογιστικό-ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και λοιπές υποκείμενες οντότητες, τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ε.Λ.Π.). Με την εισαγωγή των Ε.Λ.Π. περιλαμβάνεται σε ένα ενιαίο νομοθέτημα τόσο ο τρόπος τήρησης των βιβλίων και έκδοσης των στοιχείων, όσο και η διατύπωση γενικώς αποδεκτών λογιστικών κανόνων για τις επιχειρήσεις. Με υπόβαθρο σκέψεων όλα τα παραπάνω, στη μελέτη αυτή επιχειρείται να καταδειχτούν οι μεταρρυθμίσεις και οι καινοτομίες που εισάγονται με την εφαρμογή των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων (Ε.Λ.Π.), αλλά και να διερευνηθούν - καταγραφούν οι απόψεις για την ωφέλεια και τη χρησιμότητα που προσδοκάται να έχουν οι επιχειρήσεις και οι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων. Σημαντικό εργαλείο στην συγκεκριμένη εργασία αποτελούν οι δύο εμπειρικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν. Στην πρώτη αρχικά ερευνήθηκε η συμμόρφωση των εταιρειών με τις απαιτήσεις γνωστοποιήσεων που προβλέπονταν από τον Κ.Ν. 2190/1920 και ακολούθως οι διαφορές στην απαιτούμενη από τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ε.Λ.Π.) πληροφόρηση σε σχέση με τις προϊσχύουσες διατάξεις (Κ.Ν. 2190/1920). Στόχος της δεύτερης έρευνας η οποία διενεργήθηκε μέσω ερωτηματολόγιου, αποτέλεσε η αποτύπωση των απόψεων των χρηστών για τις ωφέλειες, που ενδεχομένως θα υπάρξουν από την υιοθέτηση των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων (Ε.Λ.Π.) και τον βαθμό ετοιμότητας των εμπλεκομένων φορέων για την εφαρμογή τους. Η εφαρμογή των Ε.Λ.Π. μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους για αναζήτηση ευκαιριών τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η αλλαγή αυτή δεν αρκεί από μόνη της ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, να προσελκύσουμε ως χώρα ξένες επενδύσεις και να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης. Αποτελεί, όμως, ένα σημαντικό βήμα προς τον εξορθολογισμό των λογιστικών κανόνων που σε συνδυασμό με ένα σταθερό και κατανοητό φορολογικό σύστημα θα μπορούσαν να συνδράμουν στην τόνωση της επιχειρηματικότητας και την ανάπτυξη της ελληνικής Οικονομίας.