ΣΕΚΕ και μικρασιατική εκστρατεία: η "αμήχανη" απόρριψη της Μεγάλης Ιδέας

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει την θέση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδας απέναντι στην μικρασιατική εκστρατεία. Το ερώτημα αυτό αναγκαστικά διαπλέκεται με άλλα δύο: η μικρασιατική εκστρατεία ήταν απελευθερωτική εξόρμηση η επεκτατική και ιμπεριαλιστική; Αν ίσχυε το τελευταίο η Ελλάδα λειτουργούσε για δικό της λογαριασμό ή γι αυτόν ξένων μεγάλων δυνάμεων; Το δεύτερο είναι το τι είδους κόμμα ήταν το ΣΕΚΕ τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, δηλαδή από το 1919 έως και το 1922, ποιες ήταν οι πολιτικές του θέσεις και πόση συνέπεια είχε ανάμεσα στις διακηρύξεις και την πράξη; Ως πηγές για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα έχουν χρησιμοποιηθεί η αρθρογραφία του Ριζοσπάστη, του Εργατικού Αγώνα και της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης, υλικό από τις αποφάσεις των συνεδρίων και συνδιασκέψεων του ΣΕΚΕ, κείμενα στελεχών του ΣΕΚΕ, απομνημονεύματα αξιωματικών και στρατιωτών και η ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία. Βασικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι το ΣΕΚΕ κράτησε αντιπολεμική στάση χωρίς όμως να τοποθετηθεί με καθαρότητα για τη φύση της μικρασιατικής εκστρατείας, η οποία ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την ιδεολογία της Μεγάλης Ιδέας, στην πιο ιμπεριαλιστική φάση της. Αυτό θα σήμαινε άμεση σύγκρουση με τον πυρήνα του ελληνικού εθνικισμού κάτι που η ηγετική ομάδα του ΣΕΚΕ, συνειδητά η ασυνείδητα, προσπάθησε να αποφύγει. Αυτές οι οδοί διαφυγής αναλύονται στην παρούσα εργασία. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής της εργασίας προέκυψε ένα τελευταίο ερώτημα: ποιες είναι οι επεξεργασίες του ΚΚΕ για τη στάση του ΣΕΚΕ και τη φύση της Μικρασιατικής Εκστρατείας και αν αυτές έχουν υποστεί τομές στη διαχρονία της ιστορίας του. Οι αλλαγές στην ανάλυση του ΚΚΕ για τη φύση της Μικρασιατικής Εκστρατείας εξετάζονται με βάση και σε σχέση με τα θεωρητικά μοντέλα ανάλυσης που κυριαρχούσαν στο εσωτερικό του για την Ελλάδα και τη θέση της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.