Πολιτική- οικονομία- κοινωνία και οι σχέσεις Ελλήνων και Εβραίων στη Θεσσαλονίκη, 1908-1913

Η Θεσσαλονίκη κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο και την πρώτη περίοδο ενσωμάτωσης στο ελληνικό κράτος ήταν μια πόλη με εβραϊκό πληθυσμό κατά πλειοψηφία, χαρακτηριστικό που της έδωσε το όνομα «Μητέρα του Ισραήλ». Ο πληθυσμός αυτός , παρότι πλειοψηφικός στην πόλη του, ήταν μειοψηφία τόσο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία όσο και στο πλαίσιο του ελληνικού κράτους. Αυτή η αντίφαση δημιούργησε δυναμικές ανάμεσα στους Εβραίους και τις υπόλοιπες πληθυσμιακές ομάδες που σχετικά πρόσφατα άρχισαν να μελετώνται. Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να μελετήσει τις σχέσεις των Εβραίων και των Ελλήνων, εξετάζοντας διάφορες πτυχές της ζωής των ανθρώπων εκείνης της εποχής, και να διαπιστώσει τον τρόπο και τους όρους που συνυπήρχαν σε διάφορες εκφάνσεις της δημόσιας ζωής. Η εργασία θα επικεντρωθεί στην οικονομία, την πολιτική και την εκπαίδευση. Μέσα από αυτή την μελέτη θα γίνει προσπάθεια να διαπιστωθεί αν οι σχέσεις ήταν ανταγωνιστικές και εχθρικές ή αν σε επίπεδο διακοινοτικής συνύπαρξης Έλληνες και Εβραίοι συνυπήρχαν ομαλά. Στην εργασία θα αναλυθούν κατά θεματική και χρονολογική σειρά τα χαρακτηριστικά που διαμόρφωσαν το πλαίσιο της περιόδου από οικονομική, πολιτική, εκπαιδευτική και πολιτιστική άποψη και τον τρόπο που αυτές οι συνθήκες επηρέασαν την ομαλή (ή μη) συνύπαρξη, ενώ επίσης θα επανεξεταστεί το βάρος που έχει δοθεί από την έως τώρα ιστοριογραφία στην διάδοση του αντισημιτισμού εκείνη την περίοδο. Ένα βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την εργασία είναι ότι η θρησκευτική ταυτότητα έπαψε να είναι η κυρίαρχη για αυτές τις ομάδες και οι διάφορες μεταβολές και τα γεγονότα της περιόδου οδήγησαν στην ανάπτυξη και ενίσχυση της κοινωνικοταξικής συνείδησης έναντι της εθνοθρησκευτικής· παράλληλα, θα ήταν κρίσιμο στο μέλλον να υπάρξουν μελέτες σε σχέση με την αντίληψη των ίδιων των ανθρώπων στη Θεσσαλονίκη της περιόδου σε σχέση με την ταυτότητάς τους και την ταυτότητα των Άλλων και τον ρόλο που το ευρύτερο οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό γίγνεσθαι επηρέασε αυτή την αντίληψη.