Ποιες καλούνται «πουτάνες»: μία ανάλυση συνομιλίας και λόγου με δεδομένα από τη νεοελληνική ποπ κουλτούρα

Στην παρούσα εργασία μελετάται η χρήση υβριστικών λέξεων σεξουαλικής χροιάς, με εστίαση στη λέξη «πουτάνα» και σε συνώνυμα/παράγωγα αυτής, στα πλαίσια του προφορικού και γραπτού λόγου που αναπαράγεται εντός της νεοελληνικής ποπ κουλτούρας. Το σώμα εργασίας περιέχει αποσπάσματα λόγου τηλεοπτικών, ραδιοφωνικών και διαδικτυακών εκπομπών lifestyle και πολιτικής σάτιρας, πολιτικών και αθλητικών εφημερίδων και κειμένων ερωτικής αρθρογραφίας και αναλύεται μέσω της συνδυαστικής χρήσης της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου και του Μηχανισμού Συμμετοχικής Κατηγοριοποίησης. Η ανάλυση λαμβάνει τρεις κατευθύνσεις και μελετά τη σχέση υβριστικού λόγου και διαπροσωπικών σχέσεων (α), τη σχέση υβριστικού λόγου, φύλου και σεξουαλικότητας (β), και τη σχέση υβριστικού λόγου, πολιτικής και έθνους (γ). Από το σώμα εργασίας προκύπτει πως η λέξη «πουτάνα» λαμβάνει πλήθος συνυποδηλώσεων πέραν της δηλωτικής σημασίας και λαμβάνει θετικές ή αρνητικές συνδηλώσεις βάσει του συγκειμένου. Έναντι των γυναικών, η λέξη «πουτάνα» και τα συνώνυμα/παράγωγα αυτής λαμβάνουν αρνητικές συνδηλώσεις και έντονη σεξουαλική χροιά που αφορά πρωτίστως στη σεξουαλική διαθεσιμότητα και στην απώλεια της κυριαρχίας επί του σώματος, ενώ όταν η λέξη «πουτάνα» χρησιμοποιείται έναντι ενός έθνους αφορά στην απώλεια της εθνικής του κυριαρχίας. Τα συμπεράσματα αφορούν στο ευρύ φάσμα λειτουργιών που καλύπτει ο υβριστικός λόγος σεξουαλικής χροιάς, στον τρόπο χρήσης του από τις γυναίκες και εναντίον αυτών και στην ανάδειξη θεμάτων που σχετίζονται με τον παράγοντα φύλο, την ηθική, τη σεξουαλικότητα και το έθνος. Συγκεκριμένα, ο υβριστικός λόγος σεξουαλικής χροιάς φαίνεται να λειτουργεί ως μηχανισμός συμμόρφωσης και ελέγχου των γυναικών στα έμφυλα πρότυπα και τους κοινωνικούς κανόνες, ως μηχανισμός οριοθέτησης της κυριαρχίας του σώματος ή/και της εθνικής κυριαρχίας, ως μηχανισμός εξίσωσης του κοινωνικού κύρους που διαφορετικά άτομα κατέχουν, αλλά και ως μηχανισμός διάκρισης μεταξύ των ορίων δημόσιου και ιδιωτικού.