Η εικόνα των αστυνομικών για το ρόλο τους στην ασφάλεια των πολιτών και η επίδραση της εκπαίδευσης και της ‘επαγγελματικής ιδεολογίας

Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενό της την ανάδειξη του τρόπου με τον οποίο σχηματίζεται μια «κουλτούρα» και συγκεκριμένα αυτή που εν πολλοίς απαντάται στην επαγγελματική ομάδα των Ελλήνων αστυνομικών. Στο πρώτο μέρος, θα εστιάσουμε την προσοχή μας, σε θεωρητικό επίπεδο, στους μηχανισμούς μέσω των οποίων ομάδες του πληθυσμού αναπτύσσουν ιδεολογικούς λόγους, όπως και στο ζήτημα των αξιών που αυτοί εμπεριέχουν, οι οποίοι, επειδή αντιτίθενται ή διαφοροποιούνται από τον επίσημο λόγο, συμβάλουν στη διαμόρφωση (υπο)πολιτισμών. Πιο συγκεκριμένα, θα υποστηρίξουμε ότι η ομαδικότητα ή το ομαδικό φαινόμενο είναι απότοκος του τρόπου με τον οποίο τα άτομα επεξεργάζονται, δέχονται ή απορρίπτουν ιδεολογικούς λόγους μέσω διαδικασιών μάθησης, επιρροής αλλά και ταυτοτικών διεργασιών. Ωστόσο, όπως θα υποστηριχθεί, οι αποκλίνουσες ιδεολογίες έχουν ως αποτέλεσμα πολλές φορές τα άτομα να παραβιάζουν τους κανόνες. Στο δεύτερο μέρος θα γίνει ειδική εστίαση σε ζητήματα που αφορούν στην αποστολή, την οργάνωση, το ιστορικό πλαίσιο και την εκπαίδευση της Ελληνικής Αστυνομίας δίνοντας ουσιαστικά έμφαση στο «πρότυπο» που οφείλει ο αστυνομικός να εκπληρώνει. Ορισμένοι δε από αυτούς αποτελούν και τους βασικούς παράγοντες ανάπτυξης της «επαγγελματικής ιδεολογίας» των αστυνομικών υπαλλήλων. Εκτός αυτού, στηριζόμενοι στη διεθνή εμπειρία, θα υποστηρίξουμε ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν συναντάται μόνο στην Ελλάδα αλλά ότι οι διαστάσεις του είναι καθολικές. Ωστόσο, στην Ελλάδα, το περιεχόμενο των αξιών από τις οποίες συντίθεται η ιδεολογία τους είναι διαφορετικό, επομένως είναι πολιτισμικά προσδιορισμένο. Στο τρίτο μέρος της εργασίας αυτής θα αναφερθούμε στη μελέτη που πραγματοποιήσαμε προκειμένου να εντοπίσουμε τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνονται οι αξίες πάνω στις οποίες εδράζεται αυτή η «κουλτούρα», καθώς και στο ειδικό περιεχόμενο που αποκτούν στη βάση των ελληνικών δεδομένων. Αυτό θα επιτευχθεί μέσα από την ανάδειξη της πορείας εξέλιξης του αστυνομικού υποκειμένου από το οικογενειακό περιβάλλον στην αστυνομική ακαδημία και από εκεί στον επαγγελματικό χώρο. Στο πλαίσιο της μελέτης αυτής, πραγματοποιήσαμε 21 ημιδομημένες συνεντεύξεις σε δόκιμους υπαστυνόμους και σε αξιωματικούς και υπαξιωματικούς. Το υλικό που συλλέχθηκε το επεξεργαστήκαμε με τη χρήση ποιοτικών μεθόδων και συγκεκριμένα με την τεχνική της ανάλυσης περιεχομένου. Ολοκληρώνοντας, στο τελευταίο μέρος της εργασίας παρατίθενται τα συμπεράσματα της μελέτης αλλά και ορισμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.