Ο αντιπολιτευτικός λόγος 1910-1915: συγκρότηση της αντιπολίτευσης στον Ελ. Βενιζέλο

Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη συγκρότηση της αντιπολίτευσης απέναντι στον Ελ. Βενιζέλο την περίοδο 1910-1915. Επιλέχθηκε η συγκεκριμένη χρονική περίοδος, στην οποία κυριαρχεί η πολιτική του Ελ. Βενιζέλου, για να αναδειχθεί αφ΄ενός η απουσία και αφ΄ετέρου η παρουσία της αντιπολίτευσης. Οι πολιτικοί που εκπροσώπησαν την αντιπολίτευση προσπάθησαν να αρθρώσουν λόγο αντιπαράθεσης, να χρησιμοποιήσουν την Ανόρθωση του Βενιζέλου, ιδιαίτερα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους που η Ελλάδα έδειχνε να ολοκληρώνει το αλυτρωτικό της αίτημα. Η παρουσία του Δ. Γούναρη και του βασιλιά Κωνσταντίνου ενδυνάμωσε τον λόγο της αντιπολίτευσης, ενώ οι αρχηγοί των παλαιών κομμάτων στην ουσία παραμερίστηκαν. Η συνθήκη του Βουκουρεστίου έδωσε την ευκαιρία στην αντιπολίτευση για να αρθρώσει πλέον ισχυρό αντιπολιτευτικό λόγο. Φαινόταν να έχει κάνει την αυτοκριτική της, να έχει «βρει» τους εκπροσώπους της, αλλά κυρίως να χρησιμοποιήσει τις εξελίξεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό, για να διαχωρίσει τη θέση της από τον Ελ. Βενιζέλο. Την περίοδο 1910 -1915 δόθηκαν πολλές «αφορμές» για αντιπαραθέσεις (γλωσσικό, Κρητικό και Ηπειρωτικό ζήτημα, Βαλκανικοί Πόλεμοι και ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος) έως το διχασμό το 1915, όπου η αντιπολίτευση με έντεχνο τρόπο έγινε κυβέρνηση. Το θέμα της εργασίας προσεγγίστηκε από την παλαιότερη και τη σύγχρονη βιβλιογραφία, από τον αντιβενιζελικό τύπο καθώς και από τα Πρακτικά της Βουλής. Η επισταμένη μελέτη βοήθησε να σκιαγραφηθεί η αντιπολίτευση, μέσα από τη ρεαλιστική και άλλοτε επιφανειακή επιχειρηματολογία της. Η αντιπολίτευση την περίοδο 1910 – 1915, αδύναμη έως ανύπαρκτη μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, προσπάθησε με «προσκρούστεια σχηματικότητα» να απεκδυθεί το νοσηρό παλαιοκομματικό παρελθόν της. Η τολμηρή πολιτική του Ελ. Βενιζέλου της επέτρεψε να ενδυθεί τον μανδύα της ασφάλειας απέναντι στην επικίνδυνη πολιτική του αντιπάλου της.