«Οι κοινωνικές θεωρίες της γνώσης και η σχετικότητα των εννοιών: φιλοσοφικές παραδοχές και εκπαιδευτικές αντιλήψεις, υπό το πρίσμα των κονστρουκτιβιστικών αντιλήψεων για τη γνώση»

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή κατεβλήθη προσπάθεια μελέτης αντιπροσωπευτικών θεωριών συγκρότησης και μετάδοσης της γνώσης, οι οποίες με το πέρασμα του χρόνου όχι απλώς άφηναν το εκπαιδευτικό τους αποτύπωμα, αλλά αναδιαμορφώνονταν από άλλες πιο σύγχρονες, ή έπαιρναν βασικά στοιχεία τους, και με τις απαραίτητες ζυμώσεις οδηγούσαν στη δημιουργία νέων θεωριών με στοιχεία εμπνευσμένα και παρμένα από αυτές του παρελθόντος για να γίνουν πιο λειτουργικές και πιο αποτελεσματικές στις συγκεκριμένες κάθε φορά συνθήκες.Έτσι, η γνώση κάθε φορά συγκροτούνταν και μεταδιδόταν κάτω από διαφορετικές φιλοσοφικές και παιδαγωγικές αρχές. Γινόταν, παράλληλα, εργαλείο για τον άνθρωπο ο οποίος στην πορεία του, προσπαθούσε και συνεχίζει να προσπαθεί μέσα από τη γνώση να βελτιώσει τις ατομικές και κοινωνικές συνθήκες διαβίωσής του, αλλά και να υπηρετήσει την επιστήμη την οποία έχει επιλέξει δίνοντάς της νέα δυναμική για να είναι πάντα επίκαιρη και να ανταποκρίνεται στους εκάστοτε καιρούς. Μελετήθηκαν, λοιπόν, θεωρίες παγκόσμιας εμβέλειας από την αρχαιότητα, όπως αυτές του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, μελετήθηκαν θεωρίες κομβικών φιλοσόφων και παιδαγωγών, όπως του Καρτέσιου, του Λοκ, αλλά και ολόκληρα ρεύματα, όπως ο Εμπειρισμός και ο Ορθολογισμός, στα οποία η γνώσηπροσεγγίζονταν από διαφορετική οπτική. Γίνεται, επίσης, μνεία στον Καντ, ο οποίος επιχειρεί μία σύνθεση, έναν συγκερασμό με στοιχεία και των δύο αυτών θεωριών.Ο Dewey και ο Piaget έρχονται να προσθέσουν στοιχεία διαχρονικά αναφορικά με τη συγκρότηση και μετάδοση της γνώσης που θα αποτελέσουν τη βάση των σύγχρονων θεωριών. Στη συνέχεια, μελετήθηκε η γνώση ως κοινωνικό δημιούργημα, οπότε υπεισέρχεται και η Κοινωνιολογία της γνώσης. Στο σημείο αυτό μελετήθηκε και η σχολή του Εδιμβούργου, η «Νέα» Κοινωνιολογία της γνώσης. Ακολούθως, παρουσιάστηκαν οι θέσεις του Κονστρουκτιβισμού σχετικά με τη συγκρότηση της γνώσης: ο Κονστρουκτιβισμός καθιστά το μαθητή το επίκεντρο της διαδικασίας συγκρότησης της γνώσης και μέσα στο πλαίσιο της πολυπολιτισμικής πια κοινωνίας έχουμε την διαπολιτισμική εκπαίδευση να προσπαθεί να δώσει απάντηση στην πολυχρωμία των καιρών, προσβλέποντας σε μία κοινωνία παροχής ίσων ευκαιριών, η οποία θα εγγυάται την αρμονία και την πρόοδο.Αισιοδοξώντας σε μία μικρή μας συμβολή στη βελτίωση της φιλοσοφίας της παρεχόμενης εκπαίδευσης, επιχειρήσαμε να διατυπώσουμε κάποιες απόψεις μας σχετικά με την αλλαγή- βελτίωση κάποιων σημείων της δικής μας εκπαίδευσης, που ίσως προοιωνίζουν μια στροφή προς την ενασχόληση των αρμοδίων για μία εκπαίδευση όπου η μετάδοση της γνώσης θα είναι μια διαδικασία εποικοδομητική με άξονα τον ανθρώπινο παράγοντα και στοχοθεσία την αρμονική ζωή του μέσα στην κοινωνία. Αισιοδοξούμε στη συμβολή μιας εκπαίδευσης με πρόσβαση στη χαρούμενη και χρηστική γνώση που οδηγεί σε μια κοινωνία καλλιεργημένων ατόμων, φορέων της γνώσης, όπου το άτομο με το δικό του ρόλο και το δικό του στίγμα σε αυτή γίνεται παράγοντας συμβολής στην ανάπτυξη και την ευημερία.