H έννοια της φιλίας και της εχθρότητας στο έργο του Hans Morgenthau «Eπιστήμη και Πολιτική της Ισχύος»: μία κριτική προσέγγιση

To έργο του Hans Morgenthau, Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος (Scientific Man vs. Power Politics), θεωρείται σήμερα ώς ένα από τα κλασικότερα δοκίμια τόσο της θεωρίας των Διεθνών Σχέσεων όσο και της φιλοσοφίας εν γένει. Ωστόσο, μόνο πρόσφατα απέσπασε την αναγνώριση των μεταγενέστερων έργων του, όπως Η Πολιτική μεταξύ των Εθνών (Politics among Nations) που τον καθιέρωσε ως έναν από τους κορυφαίους διεθνολόγους της μεταπολεμικής εποχής. Αυτό που διακρίνει το έργο του Morgenthau Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος, είναι ότι αποκλίνει απο το επικρατούν κλίμα της εποχής του, του εμπειρισμού και του ορθολογισμού, που παρέβλεπε τις συναισθηματικές εμπλοκές του υποκειμένου ως εξωγενείς στην κοινωνική διαδικασία. Σε αυτό το έργο, ο Morgenthau θέτει το υποκείμενο και τα πάθη, τις ιδέες, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα τα οποίο αυτό φέρει, ως βασικό παράγοντα ερμηνείας της διαμόρφωσης της κοινωνικής πραγματικότητας και κατ’επέκταση του Πολιτικού. Η παρούσα μελέτη αφορμάται από τη σημασία που αποδίδει ο Morgenthau στο υποκείμενο και στην ικανότητα του να παράξει τόσο σχέσεις αγάπης όσο και εχθρότητας, ώστε να αναδείξει τηΦιλία ως ένα υπαρξιακό μέγεθος αντίστοιχο της Εχθρότητας με μετασχηματιστικές ιδιότητες. Ο Morgenthau απορρίπτει την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ικανός μέσω της επιστήμης να δημιουργήσει εργαλεία που θα εξορθολογήσουν την ανθρώπινη δράση και θα προσφέρουν καθολικές λύσεις στα προβλήματα της ανθρωπότητας. Έτσι, στοχάζεται για να καταδείξει τη συνθετότητα της ανθρώπινης φύσης που οδηγεί στην αέναη πάλη μεταξύ της αγάπης και της ισχύος. Γεγονός που προσφέρει ένα γόνιμο έδαφος τόσο για τη μελέτη της ανθρώπινης φύσης, της κατασκευής των ταυτοτήτων, του Εαυτού και του Άλλου που διαμορφώνουν την κοινωνική πραγματικότητα, όσο, συνακόλουθα, και για την επανεξέταση της διεθνούς φιλίας όχι ως ένα ουτοπικό ιδανικό αλλά ως μία έκφανση της ανθρώπινης διάδρασης και κατά συνέπεια των συλλογικών οντοτήτων που αυτή δημιουργεί.