Οικονομική κρίση και πολιτικές διαχείρισης της αναπηρίας στην Ελλάδα

Ποιες είναι οι πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής για την αναπηρία, που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα; Έχουν γίνει προσπάθειες, έτσι ώστε να συμβαδίσει η Ελλάδα με τα σύγχρονα Ευρωπαϊκά πρότυπα πολιτικής διαχείρισης της αναπηρίας; Βασικός σκοπός αυτής της εργασίας, είναι να εξετάσει τον τρόπο, με τον οποίο διαμορφώθηκε η κοινωνική πολιτική για την αναπηρία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης διαμέσου της μελέτης της οπτικής των ίδιων των συντελεστών της κοινωνικής πολιτικής. Μέχρι σήμερα, η πλειονότητα των επιστημονικών μελετών έχει επικεντρωθεί στις περικοπές, που οι μνημονιακές συμβάσεις με τους Ευρωπαίους Εταίρους επέφεραν σε επίπεδο δημοσίων δαπανών για την υγεία, την παιδεία και την κοινωνική προστασία. Την ίδια στιγμή, ερευνητές από ολόκληρο τον κόσμο, έχουν επισημάνει, ότι σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας και πολιτικής αστάθειας, οι κρατικές μεταρρυθμίσεις τείνουν να πλήττουν περισσότερο συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τα άτομα με αναπηρίες και οι οικογένειές τους. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, καμία μελέτη δεν έχει καταφέρει να αναδείξει τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, που οι εργαζόμενοι στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής θεώρησαν ως πιο καθοριστικές για τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα. Ο ερευνητικός προσανατολισμός της παρούσας εργασίας είναι ποιοτικός, καθώς στηρίζεται στη λήψη οκτώ ημι-δομημένων συνεντεύξεων από ανθρώπους, που εργάστηκαν πάνω στον τομέα της πολιτικής κινητοποίησης, του σχεδιασμού και της εφαρμογής συγκεκριμένων πολιτικών για την αναπηρία, κατά τη διάρκεια των ετών 2010 – 2019. Τα αποτελέσματα της εμπειρικής έρευνας υποδεικνύουν, ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, τα ζητήματα της αναπηρίας αποτέλεσαν ενεργό μέρος της εθνικής πολιτικής ατζέντας και ότι επιτεύχθηκε ενός είδους «ανοικοδόμηση» της κοινωνικής πολιτικής για την αναπηρία. Παρ’ όλα αυτά, όπως ομολόγησε η πλειοψηφία των συμμετεχόντων, κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, δεν επιτεύχθηκε κάποια ισχυρή και στοχο-κατευθυνόμενη μεταρρύθμιση στον τομέα της αναπηρίας. Αντ’ αυτού, υπήρξαν ενέργειες, όπως η επικύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (Ν.4074/2012), η αξία των οποίων και αναμένεται να αναδειχθεί μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, προωθήθηκαν σημαντικά νομοθετήματα, που όμως ορισμένα εξ’ αυτών δεν έχουν εφαρμοστεί ακόμα στην πράξη και πουεπομένως, βρισκόμαστε εν αναμονή των αποτελεσμάτων τους. Σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι πρακτικές αυτές, καταδεικνύουν την προσπάθεια της Ελλάδας να έρθει πιο κοντά στα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα πολιτικής διαχείρισης της αναπηρίας, ενώ η πορεία για την πλήρη δικαιωματική κατοχύρωση των ατόμων με αναπηρία, που έχει να διανύσει τόσο η χώρα μας όσο και η ίδια η Ευρώπη, φαίνεται, πως είναι ακόμα μεγάλη.