Η αξιολόγηση υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με τη μέθοδο της ρεαλιστικής αξιολόγησης : οι περιπτώσεις του Κέντρου Υγείας και του Νοσοκομείου Αίγινας

Η αξιολόγηση στην Κοινωνική Πολιτική αποτελεί βασικό εργαλείο για την ανάδειξη της επίπτωσης και των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων. Ο όρος αξιολόγηση περιλαμβάνει την έννοια της επιστημονικής έρευνας που απαιτεί συστηματική, συνεχή, αντικειμενική συλλογή πληροφοριών για την επίδραση των παρεμβάσεων ενός προγράμματος κοινωνικής πολιτικής και τη μετατροπή των συμπερασμάτων σε διορθωτικές ενέργειες. Η διαδικασία της αξιολόγησης επιτρέπει στα στελέχη των προγραμμάτων, στους συμμετέχοντες και στους φορείς να προσαρμόσουν τις παρεμβάσεις, όταν δεν επιτυγχάνονται οι επιδιωκόμενοι στόχοι και να βελτιώσουν τις κοινωνικές τους παρεμβάσεις. Η ρεαλιστική αξιολόγηση αποτελεί μέθοδο αξιολόγησης, που αναπτύχθηκε μετά το 1997 και παρουσιάζει ευρεία εφαρμογή σε πολλές χώρες, αλλά όχι στην Ελλάδα. Η μέθοδος αυτή αναπτύσσει μια ξεχωριστή άποψη για τη φύση των προγραμμάτων και πώς λειτουργούν, για τους εμπλεκόμενους, για τις ερευνητικές μεθόδους που χρειάζονται για την κατανόηση της λειτουργίας των προγραμμάτων και για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. Τα κύρια ερωτήματα που ερευνά η ρεαλιστική αξιολόγηση δεν περιορίζονται στο τι λειτουργεί ή αν λειτουργεί, αλλά για ποιους, κάτω από ποιες συνθήκες και πώς. Σύμφωνα με τη μέθοδο της ρεαλιστικής αξιολόγησης, υπάρχουν τέσσερις βασικές έννοιες για την κατανόηση ενός προγράμματος κοινωνικής πολιτικής και την αξιολόγηση του: ο μηχανισμός, το περιβάλλον, τα αποτελέσματα και η αλληλεπίδραση τους. Πιο συγκεκριμένα, η ρεαλιστική αξιολόγηση εστιάζει στην αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος με το μηχανισμό του προγράμματος και πώς η αλληλεπίδραση αυτή αποτυπώνεται στα αποτελέσματα του προγράμματος. Σκοπός της εργασίας είναι η εφαρμογή της ρεαλιστικής αξιολόγησης, όπως αυτή διατυπώθηκε από τον Ray Pawson στην περίπτωση του Κέντρου Υγείας και του Νοσοκομείου στην Αίγινα. Η προσέγγιση θα γίνει μέσω μελέτης αρχειακού υλικού και μέσω συνεντεύξεων με στελέχη και χρήστες των συγκεκριμένων πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας. Η ρεαλιστική αξιολόγηση θα γίνει σύμφωνα με τη συγκριτική μέθοδο του Ragin την οποία ο Pawson πρότεινε ως καταλληλότερη μέθοδο για την εφαρμογή και γενίκευση των συμπερασμάτων που απορρέουν από την ρεαλιστική προσέγγιση των προγραμμάτων και των διαφορετικών σημείων εφαρμογής τους.